Người đi lạc trong hoà bình

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Tôi nhớ mãi một câu chuyện về những người lính giữ chốt trên một quả đồi ven đường mòn Hồ Chí Minh trong chiến tranh. Họ bị bao vây. Những đơn vị ở bên ngoài không thể nào tìm cách tiếp cận được họ ngoài hệ thống liên lạc bằng điện đài. Khi cấp trên hỏi họ cần gì thì họ trả lời: "Chúng tôi cần thơ Phạm Tiến Duật".


Tác giả: Nguyễn Quang Thiều

Đã nhiều lần tôi nói rằng: nếu chọn một nhà văn Việt Nam để dựng tượng trên đường mòn Hồ Chí Minh thì tôi chọn nhà thơ Phạm Tiến Duật. Mà không chỉ mình tôi chọn ông. Rất nhiều người được hỏi đều chọn ông.

Suốt mười mấy năm chiến tranh ông đã đi dọc con đường mòn kỳ lạ ấy đi và làm thơ trong bom đạn trong máu chảy. Hình ảnh ấy luôn luôn ám ảnh tôi. Và tôi không làm sao lý giải đầy đủ được con đường của thi ca trong con đường bi tráng ấy.

Nhà thơ Mai Văn Phấn đã nói với tôi: Phạm Tiến Duật là người đã mang đến cho thi ca trong những năm tháng chiến tranh một đời sống mới cả về thi pháp lẫn nội dung.

Mai Văn Phấn hoàn toàn đúng. Bởi đấy là sự thật. Có lẽ không bao giờ còn có một nhà thơ được tất cả các Uỷ viên Bộ Chính Trị mời cơm khi ông trở về từ chiến trường. Cũng không còn có một nhà thơ nào như ông được những người lính nói: "Chúng tôi tựa vào những câu thơ của Phạm Tiến Duật để đi vào mặt trận". Và như thế ông đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của một người lính và của một nhà thơ trong chiến tranh.

Tôi nhớ mãi một câu chuyện về những người lính giữ chốt trên một quả đồi ven đường mòn Hồ Chí Minh trong chiến tranh. Họ bị bao vây. Những đơn vị ở bên ngoài không thể nào tìm cách tiếp cận được họ ngoài hệ thống liên lạc bằng điện đài. Khi cấp trên hỏi họ cần gì thì họ trả lời: "Chúng tôi cần thơ Phạm Tiến Duật".

Chân dung nhà thơ Phạm Tiến Duật Tranh sơn dầu của Đinh Quang Tỉnh
Những người lính trên điểm chốt ấy biết rằng có thể tất cả họ sẽ hy sinh. Cái cần nhất lúc đó đối với họ không phải là thức ăn nước uống. Cái cần nhất đối với họ trước cái chết là một bài ca của sự sống vang lên đôi lúc như một bản thánh kinh. Thơ của Phạm Tiến Duật không phải là một bản thánh kinh. Nhưng nó là một là một điều gì đó kỳ lạ của thời điểm ấy.

Một bộ phận được phân công chuyển thơ của Phạm Tiến Duật lên điểm chốt đó. Bộ phận này đã tháo thuốc nổ trong một đầu đạn súng cối và cho thơ Phạm Tiến Duật vào đó rồi bắn lên chốt. Đây là một câu chuyện có thật. Nhưng khi được kể lại nó đã trở thành huyền thoại.

Câu chuyện đó là một hiện thực huyền thoại. Đấy là một hiện thực chứa đựng sự kỳ diệu lộng lẫy của thi ca và đời sống tinh thần của con người ở bất cứ nơi nào trên thế gian này.

Nhưng bây giờ có ai còn xúc động đến lạnh người khi nghe câu chuyện này như tôi đã từng trước kia không? Bây giờ thi ca nhiều lúc không còn mảy may bóng dáng trong đời sống của quá nhiều người. Tất cả những điều kỳ diệu ấy như đã trở thành cổ tích tự lâu rồi.  Và ngay chính đối với tác giả sinh ra những câu thơ ấy tôi cứ nghĩ rằng: có những lần tỉnh rượu giữa khuya khoắt đã ngờ vực chính mình và tự hỏi: có thật là mình đã đi qua những năm tháng như vậy không?

Trong những năm ở đường mòn Hồ Chí Minh với quá nhiều thiếu thốn và nhiều lúc đói như điên dại nhưng nhà thơ Phạm Tiến Duật đã được chu cấp đầy đủ như một vị tướng.

Người nhìn ra một trong những tài sản quý báu nhất và có sức mạnh nhất của thi ca khi con người đứng giữa ranh giới của sự sống và cái chết lại không phải là một nhà nghiên cứu hay là một nhà thơ mà lại là một người lính - ông Đồng Sỹ Nguyên Tư lệnh đường mòn Hồ Chí Minh và là Uỷ viên Bộ Chính Trị sau này.

Nhưng bây giờ nhà thơ không còn được coi trọng và thần thánh hoá như những năm tháng trước kia. Nhiều lúc tôi cứ hỏi tại sao bây giờ những vẻ đẹp của ngôn ngữ và giá trị nhân văn chứa đựng trong ngôn ngữ ấy lại không còn bao ý nghĩa trong đời sống con người nữa. Có rất nhiều lý do nhưng có một lý do mà tôi nhận ra là những người mang danh nhà thơ đã không sống với sự chân thành lòng đắm mê và dâng hiến như thuở trước đối với cuộc sống và đối với thơ ca.

Phạm Tiến Duật trở về từ chiến tranh. Ông ở trong một căn phòng tồi tàn ở Ngõ Yên Thế. Một căn phòng mà lối đi qua căn phòng đó là lối đi để đến một cái nhà vệ sinh tồi tàn của mấy hộ cùng ở trong ngôi nhà đó. Đấy là ngôi nhà của gia đình vợ ông. Căn phòng vợ chồng ông và hai cậu con trai ở ngõ Yên Thế.

Tôi đã từng đến ngôi nhà ấy và dù cho lãng mạn đến thế nào tôi vẫn phải tự hỏi: tại sao ông có thể sống ở một nơi chật chội và thiếu thốn mọi thứ như thế. Mãi đến sau này tôi mới có thể tìm được một lý do dù rằng lý do đó cũng thật mơ hồ để lý giải vì sao một nhà thơ danh tiếng lẫy lừng như ông vẫn sống trong một điều kiện quá khó khăn sau khi chiến tranh đã kết thúc quá lâu.

Tôi từng chứng kiến những người yêu quí thơ ông mang đến cho gia đình ông từng bao tải mùn cưa để nấu nướng. Trong khi đó rất nhiều nhà thơ khác đã xây dựng lên một cơ ngơi đàng hoàng và chăm chút cái tổ ấm của họ hơn cả chăm chút thơ ca.

Còn Phạm Tiến Duật vẫn trôi lang thang với thơ ca như một đám mây. Đám mây ấy chỉ biết có bầu trời. Đám mây ấy chỉ biết nó đang trôi trong tự do vô tận nhiều lúc như một bản năng khó kìm giữ. Bây giờ nhiều người vẫn nhắc lại hồi đó tổ chức đã chuẩn bị đặt ông vào một vị trí rất cao: Bí thư thứ nhất Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Nếu ông chỉ cần nghĩ đến điều đó bằng 50% của các nhà văn nhà thơ khác thì ông có thể ít nhất đã là một Bộ trưởng.

Nhưng thơ ca và bản tính tự do của một thi sỹ đã kéo ông đi như gió cuốn đám mây trên bầu trời kia. Bản tính của một thi sỹ đích thực đã làm ông quên đi tiền bạc quên đi nhà cửa quên đi quyền chức và nhiều lúc quên đi cả vợ con mình.

Tôi đã từng nghe một số nhà thơ nói ông khôn. Nhưng than ôi nếu khôn thì vợ con ông đã không phải sống trong một căn hộ 26 mét vuông trên tầng năm của một khu chung cư tồi tệ nhất Hà Nội. Nếu khôn thì ông đã không nhận cái chức Tổng biên tập của Tạp chí Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam. Một tạp chí chẳng mấy ai đọc và chẳng biết làm thế nào để có thêm 300.000 đồng ăn trưa. Nếu khôn thì ông đã không bỏ đi chơi theo bạn bè quên cả sinh hoạt Đảng để ông không thể trở thành Đàng viên chính thức trong lần kết nạp Đảng thứ nhất. Đã khôn thì ông không phải để một thằng em và cũng là một cậu học trò thơ ca là tôi và những người kém tài kém đức hơn ông ngồi xét xem ông đã đủ tiêu chuẩn vào Đảng hay không? Với tôi đó là sự cay đắng không phải của ông mà của chính tôi.

Tôi trở thành một trong những người thân của gia đình nhà thơ Phạm Tiến Duật từ những ngày anh chị còn ở trong ngôi nhà hay có thể gọi là căn phòng nằm trong ngõ Yên Thế Hà Nội. Ngày ấy tôi chưa lấy vợ. Chính vì thế tôi thường xuyên đến đó.

Chị Vân coi tôi như một đứa em trong nhà. Chị thường đi chợ muộn để có thể mua được thực phẩm với giá rẻ. Tôi nhớ mãi món bò kho chị nấu lúc nào cũng nhiều nước. Vì sao chị lại nấu thịt bò kho nhiều nước? Vì thịt ít nên nấu nhiều nước để ăn. Đó là những năm đầu của thập niên 1980. Đó là thời gian khó khăn nhất sau chiến tranh. Hồi ấy tôi thi thoảng đi công tác TP.HCM.

Một lần mấy người bạn rủ tôi buôn chanh từ TP.HCM ra Hà Nội. Chanh ở trong đó rất rẻ còn Hà Nội lại quá đắt. Chúng tôi mua mấy chục kilogam chanh từ TP.HCM ra. Nhưng đến Hà Nội thì hầu hết chanh bắt đầu bị vàng vỏ. Tiền mua chanh lúc đó là một số tiền lớn so với lương của chúng tôi.

Vợ chồng nhà thơ Phạm Tiến Duật thương mấy đứa em quá. Thế là hai người hì hục xếp từng quả chanh xuống gầm giường cho mát để giữ chanh khỏi nhanh bị vàng vỏ. Và chiều chiều sau khi chị Vân đi dạy học về nhà thơ Phạm Tiến Duật lại giục vợ trộn những quả chanh đã vàng vỏ lẫn với những quả chanh còn xanh mang ra chợ Sinh Từ gần đó bán gỡ vốn cho chúng tôi.

Cuộc sống của mọi người trong đó có tôi giờ đã quá khác xưa. Nhưng mỗi lần đi qua ngõ Yên Thế tôi lại muốn dừng lại để hồi tưởng về những ngày xưa ấy. Tôi sẽ chẳng bao giờ lý giải cho ra ngọn ngành vì sao một nhà thơ danh tiếng đến như thế lại có thể sống trong một căn phòng như thế và có thể ngồi lặng lẽ xếp từng quả tranh xuống gầm giường để chống vàng vỏ cho một nhà thơ trẻ.

Nhà thơ Phạm Tiến Duật ông đã đi qua vinh quang và cay đắng qua hạnh phúc và khổ đau. Và lúc này hình ảnh ấn tượng nhất của tôi về ông là hình ảnh ông cùng vợ xếp cẩn thận những quả chanh đang bắt đầu vàng vỏ xuống gầm giường và hình ảnh ông đang đọc thơ trước hàng trăm người nông dân cùng hàng trăm ngọn đèn dầu ở một vùng quê nghèo đói. Đó là hình ảnh của một nhà thơ và là hình ảnh của thi ca. Nếu không thì tôi biết nói gì lúc này

Lần đầu tiên tôi gặp nhà thơ Phạm Tiến Duật là khi tôi vừa mới tập làm thơ (1981). Mấy năm sau biết tôi quen thân với ông những nông dân làng tôi nhờ tôi mời ông về nói chuyện thơ cho dân làng nghe. Ông nhận lời và lên đường. Ông khác với nhà thơ Xuân Diệu nếu được mời nói chuyện phải xe đưa xe đón phải cơm gà cá gỏi. Cả hai người đều tôn vinh thơ ca bằng hai cách khác nhau. Một người bắt những kẻ khác phải ứng xử với nhà thơ như thế nào còn người kia mang thơ ca đến cho con người như mang những cơn mưa đến cho đồng ruộng.

Ngày đó phương tiện giao thông vô cùng khó. Chúng tôi phải đi bộ 6km từ bến xe về làng. Dân làng tôi đã mổ một con lợn đón ông. Tối đó ông đã đứng trước cửa đình nói về thơ trước hàng trăm người nông dân làng tôi. Ngày ấy làng tôi chưa có điện nên mỗi nông dân đến nghe thơ đều mang theo một ngọn đèn dầu. Tôi nhớ mãi đêm đó. Một đêm đẹp như một giấc mộng. Sáng hôm sau Phạm Tiến Duật lại đi bộ 6km đến bến xe để trở về Hà Nội. Những người nông dân tiễn ông đến đầu làng. Và từ đó người làng tôi coi ông là một công dân danh dự của làng.

Trong chiến tranh con đường của ông là một con đường thẳng xuyên qua bom đạn xuyên qua cái chết. Ông đã đi đúng con đường ấy và không hề lạc bước một ngày cho đến ngày chiến thắng. Nhưng khi hoà bình đến thì ông đã đi lạc.

Nhiều lúc tôi vẫn nghĩ ông không nhận ra con đường trong hoà bình hoàn toàn khác với con đường trong chiến tranh. Và thế là những nhà thơ cùng thế hệ của ông đã tìm một con đường khác còn ông lại vẫn đi trên một con đường khác. Ông mê mải đi trên con đường ấy một con đường chỉ có trong ký ức của ông.

Ông vẫn nói như hồi chiến tranh và vẫn làm thơ như hồi đó. Bởi thế mà ông từng là nhân vật trong những cuộc bàn luận trong quán bia hơi thịt chó không thiện chí của không ít các nhà thơ cùng thế hệ với ông. Ông cứ tưởng tất cả vẫn thế. Nhưng ông có biết đâu tất cả đã đổi thay mà ông không biết. Và thế là nhiều lúc ông trở lên lạc lõng trước nhiều nhà văn nhà thơ cũng thế hệ của mình. Cũng có lúc ông như người chợt tỉnh và nhận ra rằng ông đã đi xa cái thời đại mà ông đang thở trong đó. Thế là ông vội vàng chỉnh sửa. Nhưng sự chỉnh sửa của ông để cho hợp với đương thời chỉ làm ông thêm lúng túng và vụng về.

Không ít người nhìn thấy ông lúng túng và vụng về trên cái sân khấu cuộc đời này thì chê bai ông. Nhưng sự lúng túng và vụng về đó lại chứa đựng sự chân thành. Và sự chân thành ấy của ông nhiều lúc đã cản đường ông và đẩy ông ra xa nhiều nhà thơ cùng thế hệ. Nhưng ông lại để lại trong lòng ít nhất một người như tôi sự xúc động. Còn những người chê bai ông lại chỉ là sự vô cảm và dửng dưng đối với tôi. Họ đã diễn quá giỏi trong những vai mà họ nhận được. Tôi có thể làm thơ với cái gọi là hiện đại hơn ông nhưng tôi đã từng không chân thành được như ông. Điều ấy làm tôi đôi lúc thấy xấu hổ.

Mấy ngày trước tôi ngồi với ông. Ông cho tôi xem bệnh án với những kết quả xét nghiệm của bác sỹ với thái độ bình thản như từng cho tôi và bạn bè xem một bài thơ vừa sáng tác. Phổi ông có khối u với những cái chân như rễ của một củ hành. Và tôi hiểu đó là cái gì. Rồi sau đó ông cho tôi xem bài thơ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm viết tặng ông khi nghe tin ông mắc trọng bệnh. Ông rất xúc động vì bài thơ đó. Ông vẫn thế vẫn đôi lúc vô tư như một cậu bé. Ông vẫn đi lạc trong trong chính thời đại mà ông đang sống. Tôi đã trò chuyện với không ít những nhà thơ của thế hệ mình. Họ vẫn luôn luôn đánh giá đúng những gì mà ông đóng góp cho thơ ca trong những năm chiến tranh.

Ông mãi mãi là nhà thơ số 1 của thời đại ấy.

More...

Chiếc lá cuối cùng

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha


Ca khúc: Chiếc lá cuối cùng
Nhạc sĩ: Tuấn khanh
Tongue out Ca sĩ: Đình Nguyên





Copy by TH - Mp3.zing.vn

More...

Báo chí có quyền đấu tranh với những người bưng bít thông tin

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha




"Báo chí có quyền đấu tranh với những người cố tình bưng bít thông tin đòi hỏi sự minh bạch trong công vụ qua đó giành lại quyền tác nghiệp một cách chính đáng của mình đã được quy định bởi pháp luật"- nhà báo Phan Quang chia sẻ.

LTS: Thứ trưởng Bộ Thông tin Tổng giám đốc Đài tiếng nói Việt Nam Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội... là những cương vị nhà báo Phan Quang từng kinh qua vài chục năm gần đây. Việc ông rời nhiệm sở năm 2003 khi đã tròn 75 tuổi cũng là một trường hợp hiếm hoi trong làng báo.

Dù đã về hưu nhưng ông vẫn gắn bó với nghiệp viết lách. Nhờ đầu óc luôn bận rộn nên ông vẫn giữ được sự minh mẫn dẫu gánh nặng tuổi tác đã lấy đi của ông ít nhiều sức khỏe. Mặc dù không được "sung sức" lắm nhưng ông vẫn giành cho DNSGCT một cuộc trò chuyện tại nhà riêng nằm trong một con hẻm nhỏ trên đường Đặng Văn Ngữ quận Đống Đa Hà Nội. Tuần Việt Nam xin đăng lại bài viết này.

Ông suy nghĩ thế nào về vai trò trung gian của báo chí và người viết báo trong xã hội hiện nay?

Ngày xưa báo chí được hiểu là báo in cả tiếng Pháp và tiếng Anh đều gọi chung là press nó vốn là một thuật ngữ của ngành in. Cùng với sự ra đời và phát triển của các loại hình báo chí khác từ phát thanh truyền hình cho đến truyền thông đa phương tiện thì press không còn bao hàm đầy đủ ý nghĩa nữa. Bây giờ người ta hay dùng mass media gọi tắt là media để chỉ báo chí nói chung. Từ media gốc tiếng Latin có nghĩa là trung gian. Như vậy nội hàm của báo chí đã thể hiện vai trò trung gian. Từ một nguồn tin nhà báo thu thập xử lý thành "thông điệp" nói theo thuật ngữ của ngành truyền thông để truyền tải đến công chúng. Vai trò trung gian là một vấn đề được xem là cơ bản của báo chí. Việc thiếu hoặc không quan tâm đến nó một cách đầy đủ sẽ dẫn đến xử sự không chuẩn xác.

Ông có thể nói rõ hơn?

Nội dung thông điệp luôn bị chi phối bởi tính chủ quan của người truyền tải đó là nhà báo. Thí dụ tôi đi làm về thấy ba bà hàng xóm đang xúm xít ở cầu thang khu nhà tập thể bàn tán về việc hai vợ chồng ở căn hộ tầng hai cự cãi nhau dẫn đến xô xát khiến tổ dân phố phải can thiệp. Bà thứ nhất nói: "Bà vợ chua ngoa lắm cãi chồng nhem nhẻm. Ông chồng nóng tính tát cho một cái là phải". Bà thứ hai không đồng tình: "Bà nói thế nào ấy chứ. Thời buổi này đàn ông đánh phụ nữ là bạo hành gia đình. Vợ nói gì thì nói chồng cũng không được phép đánh vợ". Bà thứ ba bình luận: "Vợ chồng nhà ấy hồi trước như đôi chim cu.

Nhà báo Phan Quang. Tranh Hoàng Tường.
Cứ đến chiều thứ Bảy là diện ngất trời chở nhau đi nhảy đầm đến khuya có khi hai ba giờ sáng mới về vui vẻ lắm. Từ hôm công việc làm ăn thất bại hai người mới sinh ra điều to tiếng nhỏ". Như vậy họ không hề bóp méo sự thật về vụ xô xát nhưng mỗi người có cách nhìn sự việc riêng và lý giải theo cách nhìn của mình. Vậy nên vai trò trung gian của báo chí đòi người làm báo phải có kiến thức tương đối rộng phải hiểu biết cuộc đời và có khả năng phán xét. Rất nhiều cái tin rút từ trên mạng xuống vội vàng đưa in lên tờ báo của mình không thể hiện quan điểm rõ ràng có khi phi chính trị; hoặc là cùng một vấn đề mà mỗi tờ báo đưa một kiểu nội dung đối chọi nhau do nguồn tin khác nhau cách nhìn khác nhau.

Ngay cả trong trường hợp nguồn tin chân thực thì việc mình bê nguyên xi nội dung của nước ngoài vô hình trung thể hiện quan điểm của người ta. Chẳng hạn đưa một bản tin về việc nguyên thủ một nước chúng ta đang có quan hệ ngoại giao mà dám gọi vị ấy là "kẻ sát nhân" - cho dù người ta có thể có cái lý của người ta - thì vừa không nghiêm túc không lịch sự vừa có thể gây nên những rắc rối không đáng về quan hệ đối ngoại.

Với trường hợp này liều lượng thông tin như thế nào là phù hợp?

Chúng ta vẫn đưa tin nhưng cần trích nguồn cụ thể. Người đọc khắc hiểu. Nội dung bản tin không có bình luận nhưng vẫn có thể chỉ rõ tờ báo ấy thuộc một đảng phái đối lập với vị tổng thống kia chẳng hạn. Ở chính trường phương Tây việc người ta phanh phui đời riêng của đối thủ chính trị và đả kích nhau là chuyện không hiếm. Đối với ta có khác. Giả sử một tờ báo nước ngoài đả kích nguyên thủ của nước mình thì dù quan điểm chính trị của riêng mình có hoàn toàn nhất trí với quan điểm của vị ấy hay không chúng ta vẫn không thể không lên tiếng bởi nguyên thủ là người đại diện cho quốc gia. Gọi đó là "tự ái dân tộc" cũng được. Chúng ta ứng xử với nguyên thủ nước ngoài theo quan điểm ấy.

Trong hơn nửa thế kỷ làm báo hẳn rằng ông đã nhiều lần "lên tiếng ?

Thế hệ chúng tôi nhiều người học trường Tây chịu ảnh hưởng của văn hóa Pháp biết ơn văn hóa Pháp nhưng điều đó không ngăn cản chúng tôi cầm súng đứng lên đánh đuổi thực dân Pháp. Trong thời bình cũng vậy thôi.

Xin kể lại một thí dụ. Đầu thập niên 1990 Đài phát thanh Pháp Quốc tế (RFI) hồi ấy còn trực thuộc Radio France tức cơ quan chính thức của nước Pháp có phát một bản tin có nội dung không thiện chí về Việt Nam. Cũng vấn đề đó nhưng bản tin của TTXVN và nhật báo Thái Lan Bangkok Post đều trích dẫn nguồn ban đầu của hãng tin Mỹ UPI thì nội dung về thực chất không đến nỗi tệ như tin phát trên RFI.

Trong buổi tiếp bà Catherine Tasca Quốc vụ khanh đặc trách khối Pháp ngữ sang thăm chính thức nước ta tôi đã "đấu" với bà ấy rất dữ về việc RFI bóp méo thông tin để nói xấu Việt Nam. Bà ấy hỏi chứng cứ? Khi tiễn bà bộ trưởng ra về tôi đưa cho bà một tập tư liệu gồm bốn bản tin cùng đưa một vấn đề với nội dung khác nhau. Tuần tiếp theo ngay sau đó tôi có việc qua Pháp bà Catherine Tasca biết tin mời đến tiếp đón chúng tôi nồng hậu. Tuyệt nhiên không ai đả động đến chuyện cũ. Chắc họ đã nhận ra cái sai qua các tư liệu cụ thể và việc tranh luận giữa bạn bè với nhau cho dù gay gắt không ảnh hưởng đến tình thân hữu. Hơn nữa có vẻ như người ta sau đó nể trọng mình hơn.

Thông tin được xem là một thứ vốn liếng của nhà báo. Tường thuật cuộc gặp mặt báo chí khu vực Nam bộ ngày 8/1/2010 do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức báo Vietnamnet dẫn lời một Tổng biên tập rằng: "Hiện nay phóng viên tác nghiệp cực kỳ khó khăn hình như "chạm" đến ai cũng bị từ chối cung cấp thông tin...". Ông suy nghĩ thế nào về vấn đề này?

Hành động khước từ không chịu cung cấp thông tin trừ các vấn đề liên quan đến bí mật quốc gia là không đúng. Dưới chế độ ta mọi việc phải tiến tới công khai minh bạch. Đặc biệt những vấn đề thuộc về công vụ tức là có quan hệ đến quyền và nghĩa vụ của mọi người dân. Chúng ta phải đấu tranh cho quyền của người dân và của báo chí được thông tin và tiếp xúc thông tin trở thành hiện thực chứ không chỉ là khẩu hiệu. Quyền này được quy định rõ trong Luật Báo chí của chúng ta ban hành cách nay một phần tư thế kỷ và được nêu cụ thể trong Hiến pháp năm 1992 mà tôi có vinh dự là một Đại biểu Quốc hội thời gian Quốc hội bàn và quyết định việc sửa đổi một số điều của Hiến pháp hiện hành thời ấy.

Tôi rất mừng về việc Quốc hội thông qua đưa "quyền được thông tin" thành một nội dung trong một điều khoản của Hiến pháp (Điều 69 Chương "Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam").

Báo chí có quyền đấu tranh với những người cố tình bưng bít thông tin đòi hỏi sự minh bạch trong công vụ qua đó giành lại quyền tác nghiệp một cách chính đáng của mình đã được quy định bởi pháp luật.

Đấu tranh bằng phương tiện gì?

Báo chí. Đó là phương tiện duy nhất của những người làm báo.

Có một thực tế hiện nay là nhiều người cho rằng "đọc báo chán quá" vì ngoài những thông tin như ăn gì mua gì và tin "cướp - giết - hiếp" khó tìm thấy những bài viết sâu sắc về định hướng phát triển của đất nước những vấn đề của xã hội những điểm sáng...

Tôi không đồng tình với quan điểm cho rằng chỉ vì bị "bưng bít thông tin" cho nên bạo lực sex... xuất hiện nhiều trên mặt báo. Cuộc sống vốn rất phong phú. Có điều thế giới đang chuyển động rất nhanh đời sống của đất nước ta rất phong phú nhà báo cần biết chọn lọc thông tin vừa đảm bảo lợi ích của dân tộc vừa thỏa mãn nhu cầu thông tin của công chúng không làm cho người ta chán. Cái quan trọng nữa nhà báo không nên chỉ nhằm mục đích cốt làm sao bán cho được nhiều báo và vì thế không ngại ngùng hạ thấp chất lượng thông tin. Việc này nói dễ làm khó cho nên tất cả chúng ta đều cùng phải cố gắng.

Ngoài yếu tố "thế giới đang chuyển động rất nhanh" nhà báo còn chịu một áp lực rất lớn là sức ép về thời gian. Vì vậy đôi khi nhà báo không kịp kiểm chứng nguồn tin dẫn đến thông tin bị sai lệch?

Sức ép thời gian là một thực tế. Cùng một sự kiện xảy ra chỉ mấy phút sau đã được tường thuật chi tiết trên báo mạng. Ông chủ nhiệm báo Le Monde của Pháp từng có dịp than phiền rằng "tình trạng chịu sức ép quá nặng về thời gian làm suy giảm đạo đức của nhà báo". Vì không kịp kiểm chứng độ xác thực của thông tin không kịp hiểu ra bản chất của nó có những nhà báo sau đó đã phải hối tiếc tại mình đã quá vội vàng ham chuộng chạy đua với thời gian để đến nỗi không làm tròn trách nhiệm trước độc giả.

Với tốc độ phát triển như hiện nay của khoa học và biến chuyển xã hội nhà báo dễ bị hụt hơi. Có thể giảm bớt áp lực thời gian tức là vẫn coi trọng thời gian nhưng không để thời gian chi phối qua việc nhà báo đầu tư nhiều chất xám hơn cho chất lượng tin bài. Cùng một sự kiện nhà báo phải biết xử lý để gạn lọc được những thông tin hay bớt đi những thứ có vẻ hấp dẫn mà thực tình vô bổ. Muốn vậy nhà báo phải có tài năng kiến thức đạo đức và nhất thiết phải lao động hết mình.

Thực tế công việc đòi hỏi rất cao nhưng các cơ sở đào tạo cử nhân báo chí hiện nay nơi cung cấp lao động bị phàn nàn quá nhiều về chất lượng "đầu ra"...

Việc các cử nhân báo chí mới ra trường chưa tác nghiệp một cách thành thạo theo tôi là chuyện bình thường. Ngành nào cũng vậy đâu phải riêng cử nhân báo chí? Trên thế giới này có bao nhiêu người vừa rời khỏi ghế nhà trường thậm chí chưa học xong đại học vào đời đã chói sáng ngay như Bill Gates? Khoảng một phần ba cử nhân báo chí ra trường hằng năm rồi đây có thể trụ lại được với nghề đã là tốt. Trong số này may ra thì một nửa sẽ thành đạt với mức độ khác nhau. Việc đòi hỏi có thật nhiều những ngôi sao trong làng báo là hơi khó bởi sao đích thực là sao thời nào cũng hiếm ở đâu cũng hiếm.

Tuy nhiên tôi nghĩ chúng mình nên nhìn nhận thực tế trên một cách bình tĩnh khách quan. Công việc đào tạo và bồi dưỡng nhà báo mấy chục năm qua đã có sự thay đổi về chất. Ngoài báo viết còn có báo hình báo nói báo mạng và các thể loại chuyên ngày càng đi vào chiều sâu. Đào tạo báo chí thuộc về giáo dục chuyên ngành nhưng nằm trong hệ thống giáo dục chung. Nền giáo dục đại học của nước ta còn nhiều bất cập thì đào tạo báo chí còn những mặt bất cập là điều dễ hiểu. Thay vì phê phán đòi hỏi người khác mỗi người chúng ta nên tự nhận ra những cái yếu của mình tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp khắc phục từng bước. Như vậy sẽ thiết thực hơn có ích hơn là chỉ kêu ca chất lượng đào tạo.

Trên bình diện cá nhân mỗi người nên tự coi mình là một nhà báo bình thường "tầm tầm" và không ngừng phấn đấu nâng cao trình độ hoàn thiện dần bản thân. Tài năng như nhiều nhà hiền triết cổ kim đã nói là sự cần cù.

Được thừa nhận là một "cây đa cây đề" trong làng báo ông có lời khuyên gì đối với những đồng nghiệp trẻ?

Tôi nghĩ cứ dựa vào tuổi tác lấy tư cách "cha chú" để khuyên các đồng nghiệp trẻ của mình là việc không nên. "Cây đa cây đề" thì thường cỗi. Cành lá trông xanh tốt thế thôi chứ bên trong có khi thân đã mục ruỗng hết rồi. Ngồi dưới tán "cây đa cây đề" lỡ cây sụm xuống vong mạng như chơi. Các bạn trẻ chớ nên dại nấp bóng cây đa cây đề.

Bây giờ các bạn trẻ giỏi hơn thế hệ tôi nhiều các bạn được học hành đàng hoàng. Thế hệ chúng tôi đâu có được đào tạo như các bạn. Mình vào nghề báo như một người tự dưng bị ném xuống sông phải cố ngụp lặn tìm cách ngoi lên nếu không muốn chết chìm.

Theo ông tính trung thực của báo chí được hiểu như thế nào? Phải chăng nhà báo có quyền tìm kiếm thông tin bằng mọi cách vì cứu cánh biện minh cho phương tiện? Mục đích tốt thì phải chăng có thể dùng những biện pháp nghiệp vụ xấu như nghe lén thu âm lén...


"Báo chí có quyền đấu tranh với những người cố tình bưng bít thông tin đòi hỏi sự minh bạch trong công vụ qua đó giành lại quyền tác nghiệp một cách chính đáng của mình đã được quy định bởi pháp luật".

Tôi cho rằng "cứu cánh biện minh cho phương tiện" là cách nói thực dụng thậm chí phi đạo lý. Thử nêu trường hợp: một người đàn ông dùng mọi thủ đoạn để chiếm đoạt trái tim của một cô gái. Khi tình yêu không đến từ hai phía thì cuộc hôn nhân khó thể bền chặt. Đến một lúc nào đó cô gái sẽ khám phá ra sự thật mọi ảo tưởng sẽ vỡ tan như bong bóng xà bông. Ngoài Luật Báo chí nhà báo còn chịu sự điều chỉnh của Luật Dân sự.

Theo đó xâm phạm đời tư người khác bằng cách này hay cách khác đều là hành vi vi phạm pháp luật. Vì lý do an ninh quốc gia đúng là cơ quan chức năng của nước nào cũng có tổ chức nghe lén đặt máy thu âm trộm một số đối tượng... nhưng những hoạt động này vẫn phải tuân thủ giới hạn luật pháp của từng quốc gia phải được Quốc hội (chứ không phải Chính phủ) cho phép bằng luật. Một bài học kinh điển cho những người làm báo là vụ Watergate khiến Tổng thống Mỹ Nixon mất chức một cách bẽ bàng. Theo tôi trong bất kỳ trường hợp nào nhà báo cũng phải tác nghiệp "sạch sẽ" phải đàng hoàng trung thực khi hành nghề.

"Trung thực" có phải là phẩm chất quan trọng nhất của một nhà báo?

Trung thực không chỉ là phẩm chất quan trọng nhất của nhà báo mà còn là đạo lý làm người. Một người thiếu trung thực luôn tìm cách nói xấu cấp trên đố kỵ người đồng cấp chèn ép cấp dưới hoặc ngược lại luồn lọt cấp trên mua chuộc cấp dưới thì tôi không tin là khi làm nghề báo chí người đó có thể thông tin một cách trung thực khách quan. Phải trung thực trong cuộc sống mới có thể trung thực với nghề nghiệp.

Sự trung thực đôi khi phải trả giá...

Thì thiên hạ vẫn có câu than: "Thẳng thắn thật thà thường thua thiệt" mà. Nhưng không vì sợ "thua thiệt" mà những người làm báo thôi "thẳng thắn thật thà".

Ở tuổi 82 tên ông vẫn xuất hiện trên báo. Viết đối với ông là một nhu cầu tự thân?

Hằng ngày tôi vẫn quan sát vẫn đọc vẫn lắng nghe với đôi tai chắc đã suy giảm độ nhạy vì... xơ cứng do tuổi tác. Lẽ tự nhiên tiếp cận với cuộc đời với văn hóa phẩm thì sẽ nảy sinh suy nghĩ đã nảy ra suy nghĩ thì tự nhiên có cái gì đó thôi thúc mình ngồi vào bàn viết. Viết vừa là nhu cầu tự thân vừa là sự giải tỏa giúp mình giữ được sự minh mẫn cân bằng. Dao có mài mới sắc. Trí óc cũng như cơ bắp phải vận động luôn thì mới đỡ teo tóp (hay là chậm teo tóp lại chút nào) vì thời gian. Tôi bái phục những vị lớn tuổi hơn tôi nhiều mà vẫn viết đều đặn. Nhà văn Tô Hoài vẫn nói đối với ông viết là sự vận động cũng như tập thể dục hay đi bộ hằng ngày. Các nhà văn hóa Vũ Khiêu Hữu Ngọc... là những tấm gương. Có người không viết thì đổ bệnh.

Trường hợp riêng tôi lao động một phần nhỏ cũng tại "sức ép" của đồng nghiệp. Tôi được anh em thương gửi báo cho đọc năm này sang năm khác. Cận tết hay sắp tới ngày kỷ niệm gì đó anh em gọi điện thoại hay đến nhà "nhờ bác viết cho một bài" không yêu cầu đề tài ngắn dài tùy thích hay "bác trả lời cho mấy câu phỏng vấn"... Tình nghĩa đến thế mà mình cứ lúc nào từ chối thì kỳ quá. Lại phải cố gắng. Tuy nhiên ở tuổi này đụng đến những vấn đề gay cấn không có lợi cho sức khỏe. Ban ngày hăng hái thì ban đêm khó ngủ. Cho nên đôi khi cũng phải làm như thể mình là anh chàng không biết điều.

Xin hỏi thêm ngoài rìa một đôi câu. Tháng 8/2005 Nhà xuất bản Thông tấn cho ra mắt cuốn sách có tựa đề là Nghề báo nghiệp văn... tập hợp một số bài viết bài nói suy nghĩ bài trả lời phỏng vấn của ông. Nếu không chọn báo là nghiệp đâu là lý do ông gắn bó với nghề này? Ông có hối tiếc vì sự lựa chọn của mình?

Tôi gọi "nghề báo" vì đó là công tác được giao là công việc hằng ngày. Tôi không có quyền lựa chọn. Có công tác thì phải làm. Và cố làm cho tốt. Còn "nghiệp" thì khó nói lắm hình như trời sinh ra vậy ở đời "đã mang lấy nghiệp vào thân...". Nói cho vui thôi tôi có thể tiếc nhưng tôi không bao giờ hối.

Từ ngày ông rời nhiệm sở đến nay đã được bảy năm. Liệu khoảng thời gian này còn kịp để ông theo đuổi "nghiệp văn"?

Bạn đã nghe ai khoe khoang là mình "khởi nghiệp" khi đã quá tuổi cổ lai hy chưa?

Đến hẹn lại lên còn ít ngày nữa là đến Ngày báo chí Việt Nam 21/6. Nên chăng đây cũng là dịp để nhà báo làm một cuộc tự kiểm. Tại sao không?

Tự kiểm? Tôi nghĩ không. "Nhìn lại" thì nên. Sao lại cứ nghĩ phải "tự kiểm"? Xin nói rõ ý tôi. Từ "tự kiểm" vốn có hai nghĩa. Tự kiểm là mình nhìn lại mình có hay có dở thế thì tốt quá. Nhưng vì có "kiểm" ở trong ấy cứ nghe đến là tự nhiên tôi liên hệ tới kiểm tra kiểm soát kiểm toán kiểm điểm biết đâu có kiểm sát nữa... kinh quá. Sợ đụng vào đâu rồi cũng ra vấn đề chăng?

Hôm nay tôi trả lời bạn phỏng vấn để bạn có bài dùng vào dịp 21/6 tới. Bạn muốn coi những điều chúng ta vừa lan man với nhau là tôi "tự kiểm" cũng chẳng sao tôi không phản đối.

Xin cảm ơn ông đã có cuộc trò chuyện thú vị.

More...

Tối tân hôn

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Tối tân hôn

Là sợi đường tơ dịu quá trăng
Là bao nhiêu ngọc cũng chưa bằng
Cả và thế giới như không có
Một vẻ yêu là một vẻ tân.

Đã có khi nào cô ước mơ
Rồi đây khai mạc cuộc đời thơ
Bằng đêm hôm ấy êm như rót
Lời mật vào tai ngọt sửng sờ.

Nhưng cái gì thơm đã tới kề
Tôi e tình tứ bớt say mê
Không còn ý nhị ban đầu nữa
Sẽ chán chường và sẽ chán chê.

Cho nên tôi tưởng tối tân hôn
Chưa tới còn xa để được buồn
Để sống trong niềm thương nhớ đã
Để còn mường tượng đến giai nhân.

HMT

More...

Mùa xuân chín

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Mùa xuân chín

Trong làn nắng ửng: khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên giàn thiên lý bóng xuân sang.

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn-nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi.

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn-hển như lời của nước mây
Thầm-thỉ với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây.

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng
Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang.
 
HMT

More...

Trút linh hồn

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Trút linh hồn


Máu đã khô rồi thơ cũng khô
Tình ta chết yểu tự bao giờ
Từ nay trong gió - trong mây gió
Lời thảm thương rền khắp nẻo mơ.

Ta còn trìu mến biết bao người
Vẻ đẹp xa hoa của một thời
Đầy lệ đầy thương đầy tuyệt vọng
Ôi! giờ hấp hối sắp chia phôi.

Ta trút linh hồn giữa lúc đây
Gió sầu vô hạn nuôi trong cây
- Còn em sao chẳng hay gì cả ?
Xin để tang anh đến vạn ngày.

HMT

More...

Đào Duy Từ: Người hết lòng phục vụ chế độ Nam Hà

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

- Tác giả: Thanh Hải. Bài đã được xuất bản lúc 9:32:05/Ngày 09/9/2010
Người hết lòng phục vụ chế độ Nam Hà

Có lần ông nói với bạn rằng: "Tôi nghe chúa Nguyễn hùng cứ đất Thuận quảng làm nhiều việc ân đức lại có lòng yêu kẻ sĩ trọng người hiền. Nếu ta theo vào giúp thì chẳng khác gì Trương Lương về Hán Ngũ Viên sang Ngô có thể làm tỏ rạng thanh danh không đến nỗi phải nát cùng cây cỏ uổng phí một đời".

Đào Duy Từ (ĐDT) sinh năm 1572 tại làng Hoa Trai huyện Ngọc Sơn (nay là Tĩnh Gia) Thanh Hóa. Cha là Đào Tá Hán nguyên làm Quản giáp đoàn hát triều đình sau lên chức Linh Quan coi đội nữ nhạc thời Lê Anh Tông.

Xuất thân trong một gia đình phường chèo nên bị chế độ Đàng Ngoài khinh rẻ. Vì vậy trong cuộc thi hương năm 1592 do Trịnh Tùng tổ chức ông bị loại không được dự thi (Theo Dương Tụ Quán "Đào Duy Từ tiểu sử và thơ văn" Đông Tây Thư Quán Hà Nội 1944).

Thấy mình có tài nhưng không được tin dùng ĐDT bất mãn khăn gói vào Nam quyết tâm phụng sự chúa Nguyễn tại Nam Hà (Theo "Đại Nam thực lục tiền biên").

Qua thơ văn (chủ yếu qua hai tác phẩm "Ngọa Long Cương Ngâm" và "Tư Dung Vãn") ta thấy được một ĐDT bộc lộ hết những tâm sự mình đồng thời cũng nói lên ý thức hệ của người Nho sĩ quyết tâm phục vụ chế độ mình đã chọn.

Hết lòng phụng sự chế độ để giúp đời

Vốn ở Bắc nên ĐDT thấy rất rõ sự thối nát nhu nhược và nông cạn của những chức dịch ở Bắc Hà. Ông đã quyết tâm phục vụ Nam Hà ngày đêm mong mỏi cho Nam Hà được lớn mạnh để những người đi sau mình không còn phải chịu cảnh khổ lụy không còn bị coi khinh.

Mặc dù đã hạ quyết tâm nhưng ông không hề nôn nóng vẫn kiên nhẫn chờ đợi thời cơ. Về tài học mà nói thì thông thạo thi văn kim cổ về đức tính thì khoan nhẫn độ lượng. Thế nhưng ông phải tạm ẩn mình dưới thân phận một người chăn trâu cho phú ông ở xã Tùng Châu chờ dịp đem trí lực của mình ra phò Chúa.

Kinh Dịch nhắc đến khuất trập bĩ thái là một người thông thạo kinh văn nên ĐDT hiểu rất rõ những điều đó. Lúc chưa gặp thời thì thu nhỏ mình lại sống trong chòi tranh mái lá nhưng theo ông như thế không có nghĩa là "ở ẩn" để xa lánh việc đời mà phải coi lúc này là lúc luyện tập ngộ tài. Trong "Ngọa Long Cương Ngâm" có đoạn ông diễn tả Khổng Minh nhưng thực ra ông đang nói về chính mình: "Có phen xem trận Thiên Tào/Kìa ngôi khanh tướng nọ sao quần thần/Có phen bình pháo diễn trần/Điểu xà là trận phong vân ấy đồ/Có phen thơ túi rượu hồ/Thanh y sớm chuốc hề nô cạn bồi".

Ông cho rằng có tài thì sẽ được người đời biết đến đặc biệt ở đây là Chúa Nguyễn. Trong khi đợi chờ ông không hề oách trách trời đất cũng không hề nôn nao câu danh lợi mà vẫn kiên nhẫn đợi chờ. Để khích lệ mình ông nghĩ tới Y Doãn Lã Vọng - là những người được nhà vua biết tài rất chậm nhưng cuối cùng họ vẫn có dịp trổ tài giúp nước: "Lợi danh nào chút nhúng tay/Chẳng hiềm tạo vật không say thế tình/Tựa song hé bức mành mành/Gẫm chưng đời trước công danh mấy người/Doãn chưa đặng lễ Thang vời/Cày kia chưa dễ bỏ nơi nội Sằn/Lã dù chưa gặp xe Văn/Câu kia chưa dễ gác cần Bàn Khê/Ngẫm xem thánh nọ hiền kia/Tài này nào có khác gì tài xưa" (Ngọa Long Cương Ngâm).

Trong khi chưa được thi thố tài năng ông vui thú với cảnh thiên nhiên ngày đêm ca phong vịnh nguyệt hay vui vẻ với cuốc cày dân dã để tu dưỡng tánh tình của mình hầu được ích lợi mai sau: "Thanh nhàn dưỡng tánh hôm mai/Ghềnh trong cuốc nguyệt bãi ngoài cày mây" (Ngọa Long Cương Ngâm). Vui cảnh thanh nhàn chỉ là giai đoạn chuẩn bị để giúp đời do đó ông mong mỏi tìm được một "chân Chúa" biết trọng người hiền tài để ông thỏa chí mình. Được như câu "Minh quân lương tể tao phùng" thì những người tài sẽ hết mình phò Chúa đưa hết trí lực mà gánh vác giang sơn đất nước mới mong có sự yên bình: "Chốn này thiên hạ đời dùng/Ắt là cũng có Ngọa Long ra đời/Chúa hay dùng đặng tôi tài/Mừng xem bốn bể dưới trời đều yên" (Ngọa Long Cương Ngâm).

Trong "Ngọa Long Cương Ngâm" ta thấy rõ quan điểm của ĐDT khi trổ tài giúp nước: Ông không phải phục vụ dưới trướng của một người có quyền thế nào ông chỉ nương dựa thân mình nơi người mà toàn dân hướng về và người đó phải thuộc dòng dõi chính thống. Dưới con mắt của một nhà quân sự như ĐDT thì Chúa Nguyễn là "chân Chúa" bậc quân vương sáng suốt mà ông đã mong đợi còn Chúa Trịnh ở Bắc Hà chỉ là một người "nhìn không khỏi miệng giếng" mà thôi: "Khăng khăng một tiết thảo ngay/Tôn phù chính thống sánh tày nhật tinh" (Ngọa Long Cương Ngâm).

Cũng vì cái nhìn hạn hẹp đó mà Trịnh Lê đã ruồng bỏ một nhân tài quan trọng để sau đó chính họ đã phải trả giá đắt không thể nào lường nổi. Bằng chứng là những thất bại thảm hại của quân Trịnh Lê ở các năm 1648 1655 1657 (Do việc xây các thành lũy kiên cố của Chúa Nguyễn mà ĐDT là quân sư khiến quân Trịnh Lê không thể nào công phá được).

Ta vẫn thường nghe câu "Thời thế tạo anh hùng" nếu được "minh quân" nhận mặt thì anh hùng đó có thể xoay chuyển thời thế. ĐDT đã may mắn được Chúa Nguyễn nhận ra và trọng dụng. Lúc đã được tin dùng ông quyết dốc hết sức lực của mình mà phụng sự và tin chắc rằng mình sẽ thành công: "Sửa sang nghiêm chỉnh chân doanh/Tôi loàn con giặc chạy tênh bời bời" (Ngọa Long Cương Ngâm).

Trên thực tế cho thấy ĐDT đã rất ích lợi cho Sãi Vương (Nguyễn Phúc Nguyên): Giữ gìn bờ cõi chống lại sự xâm lấn của quân họ Trịnh (Xây lũy Trường Dục và lũy Nhật Lệ khiến Chúa Trịnh phải nản lòng chinh phạt người đời vẫn thường tán tụng rằng: "Khôn ngoan qua cửa sông La/Hỏi ai có cánh mới qua lũy Thầy" cải tiến quân đội thu dụng nhân tài). Cải cách phong tục (Thay đổi trang phục sửa sang những lễ nghi có hát xướng). Bởi thế Chúa Sãi rất thương ông và nghe theo những kế hoạch của ông.

Quả thật vị quân sư ĐDT đã hoàn thành xuất sắc vai trò lịch sử. Khi chúa Nguyễn Phúc Nguyên gọi kẻ từng chăn trâu ấy là Thầy và phong dần đến chức Quân Cơ Tham Lý Quốc Chính tước Lộc Khê Hầu và thường ví ĐDT như là Tử Phòng là Khổng Minh ngày nay.

Ca tụng phong cảnh miền Nam để nói lên ý thức hệ của người Nho sĩ

Nếu như trong "Ngọa Long Cương Ngâm" - qua một nhân vật lịch sử của Trung Hoa mà tác giả đã nói lên ý chí muốn tôn thờ chính thống và giúp đời thì trong "Tư Dung Vãn" - qua phong cảnh cửa bể tác giả nói lên ý thức hệ của những người sống ở Đàng Trong.

ĐDT ca tụng những người lãnh đạo miền Nam như những vị vua hiền đức đã dùng tâm lực của mình đem lại cảnh thái bình cho muôn dân: "Đường Ngu lấy đức trị dân/Súng trời buông lửa sóng thần nép oai/Đặt an nệm chiếu trong ngoài/Cánh chim hồng nhạn phới bay vui vầy" (Tư Dung Vãn).

Ông ca tụng chế độ mà mình đang phục vụ như là một chế độ vững bền trong muôn cõi nước nhà đều như có bàn tay kiến thiết của ông đất nước an bình thạnh trị: "Cõi Nam từ định phong cương/Thành đồng chống vững âu vàng đặt an" (Tư Dung Vãn).

Phong cảnh và đất đai - nơi mà ông có mặt được ông ca ngợi như một vùng đất thiêng liêng nơi sinh ra nhiều nhân tài và họ đều ích lợi cho nhân dân cho đất nước: "Vần xoay hùm núp rồng chầu/Quanh dòng nước biếc giỡn màu trời xanh"  (Tư Dung Vãn). Và sự ca tụng của ông đến đỉnh điểm khi ông đề cao luôn những người ở trong cảnh đó những phong cảnh như gấm hoa lung linh tài tử giai nhân: "Bút Vương Duy khéo vẽ đồ/Mây xuân dường gấm nước thu tợ ngần/Người thanh tân cảnh thanh tân/Ngàn lau quyến nhạn bãi tần sa le" (Tư Dung Vãn).

Bên cạnh những sự tán tụng "Tư Dung Vãn" lại có những lời chê trách ông đánh mạnh vào hạng người tu niệm hạng người nương cửa thiền để làm những điều nhơ nhuốc miệng thì "a di dà" mà lòng đầy sự ghanh ghét và độc ác: "Kìa ai thói tục chẳng răn/Tiềm tâm Đạo Chích ẩn thân Di Đà/Rừng thiền lẫn dấu vào ra/Cắp trăng vườn hạnh trộm hoa cửa đào/Nam mô hai chữ bán rao/Lòng gương soi tỏ lưỡi dao sáng ngời/Rằng hay cứu vật độ người/Rằng mình chẳng chính chính ai đó là?" (Tư Dung Vãn).

Theo ông việc tu hành vốn là một hành vi vô ích vì người tu hành đã tự mình "cô lập" với cuộc đời tách khỏi sự thịnh suy của quốc gia - trong khi thời đại rất cần những người nhập thế đem trí lực mình phục vụ cho lợi ích dân tộc: "Đã rằng chống giữ Kim Cương/Nào gươm cắt muộn nào gương soi tà/Nào phường thay Chúa thảo cha/Nào phường lợi nước lợi nhà xá tan" (Tư Dung Vãn).

Qua những tác phẩm của ĐDT ta thấy ông đã bộc lộ một tư tưởng lớn vượt trỗi so với hầu hết Nho sĩ đương thời: Tư tưởng dấn thân thời loạn lạc - thời có những trận tương tàn vì quyền lợi. Lánh xa kiểu tu niệm ẩn mình để qua đi thời cuộc nhưng phải thi thố tài năng lấy sức lực của mình phục vụ chế độ đem lại sự bình an cho muôn dân.

Đặt vào bối cảnh của thời đại ta thấy ĐDT xứng đáng là đại biểu ưu tú cho lớp Nho sĩ hành động quyết tâm phục vụ chế độ ở Nam Hà.

Thanh Hải.

More...

DƯƠNG QUỐC ĐỊNH: Kẻ dấn thân liều lĩnh trong nghệ thuật nude

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

- Tác giả: Thanh Hải. Bài đã được xuât bản lúc 18:55:03. Ngày 05/06/2010

DƯƠNG QUỐC ĐỊNH: Kẻ dấn thân liều lĩnh trong nghệ thuật nude


"Nghệ thuật là vô hạn sáng tạo cũng vô hạn chỉ có con người là giới hạn. Nếu ta yêu tác phẩm của mình và sáng tạo nó bằng sự rung động thật sự từ trái tim thì con đường của nhiếp ảnh hay bất cứ một môn nghệ thuật nào khác cũng sẽ rộng mở thênh thang chỉ sợ lúc đó chúng ta không còn tồn tại để tiếp tục sáng tạo nữa mà thôi" - Dương Quốc Định (DQĐ) đã lý giải như vậy về việc anh dấn thân vào thể loại art-nude (khỏa thân nghệ thuật). Một thể loại còn chịu nhiều sự chi phối của những cái nhìn khắt khe.

DQĐ sinh năm 1967 tại Đồng Nai. Từ lúc còn nhỏ anh đã là một người mê hội họa thường vẽ lên những bức tranh phong cảnh đồng quê tĩnh vật bằng chì tặng cho bạn bè và người thân của mình. Lớn lên DQĐ theo học và tốt nghiệp ban Đồ họa công nghiệp của trường Mỹ thuật Đồng Nai (năm 1989).

Từ ngày còn học vẽ DQĐ tỏ ra rất có năng khiếu vẽ thiếu nữ. Ra trường anh tiếp tục vẽ tranh chân dung khỏa thân rồi đi làm thiết kế cho các công ty chụp ảnh và chỉnh sửa các mẫu quảng cáo.

Nude là sở trường của tôi

Vốn là họa sĩ anh đến với nhiếp ảnh nghệ thuật từ năm 2004 như một cơ duyên. Chiếc máy ảnh số đầu tiên mà anh có được là chiếc Fujifilm 2.4px do người chị ruột tặng. Ban đầu DQĐ sử dụng chiếc máy ảnh này như một phương tiện để phác thảo ý tưởng mẫu cho các tác phẩm hội họa. Thế nhưng anh đã bị nhiếp ảnh mê hoặc.

Dấn thân vào thể loại nhiếp ảnh nude thật sự DQĐ đã phải đối mặt với nhiều sự thử thách khi lĩnh vực này còn có nhiều nhận định khắt khe bởi ranh giới mỏng manh giữa nghệ thuật và sự dung tục.

Lý giải về sự lựa chọn của mình anh tâm sự: "Với hội họa thì nude chính là sở trường của tôi nên khi chuyển sang nhiếp ảnh tôi chỉ cần thay đổi phương tiện và chất liệu để thể hiện là đủ. Phải nói nude là thể loại ảnh rất chông gai và khó khăn.

Như chúng ta đã biết để nude đến với người xem thật không dễ dàng gì hơn nữa còn phải hoàn thiện được ba yếu tố: Chân - Thiện - Mỹ để người xem có cái nhìn trực diện xoáy sâu vào trong tác phẩm của mình để rồi họ có thể cảm nhận được những điều mà tác giả muốn nói - điều đó vượt ra khỏi sự dung tục đời thường. Nếu làm được điều đó thì ấn tượng về cái tên gọi ảnh khỏa thân hay ảnh nude sẽ không còn váng vất ở trong tác phẩm nữa".

Dù nude là "chân trời ít người bay" nhưng DQĐ vẫn rất lạc quan trước con đường này. Với anh thì đây là con đường rộng nếu như người nghệ sĩ sáng tạo bằng tình yêu và những rung cảm sâu trong trái tim mình: "Nghệ thuật là vô hạn sáng tạo cũng vô hạn chỉ có con người là giới hạn. Nếu ta yêu tác phẩm của mình và sáng tạo nó bằng sự rung động thật sự từ trái tim thì con đường của nhiếp ảnh hay bất cứ một môn nghệ thuật nào khác cũng sẽ rộng mở thênh thang chỉ sợ lúc đó chúng ta không còn tồn tại để tiếp tục sáng tạo nữa mà thôi".

Có duyên với những người mẫu

Nhớ một hôm DQĐ đi chụp ảnh quảng cáo cho một tiệm tóc thời trang vô tình lại gặp được một người mẫu ở gần đó. Tâm sự cùng cô mới biết cô vừa trải qua một chuyện tình rất buồn. Anh đã trình bày ý tưởng của mình và đề nghị cô làm người mẫu cho một bức ảnh nude. Cô gái đồng ý và sau đó ít lâu bức Chất liệu sống ra đời.

Với ý định ban đầu anh chụp là để tặng cho cô gái. Nhưng vừa dịp có cuộc thi ảnh nghệ thuật ở Ấn Độ nên anh gửi qua dự thi. Không ngờ bức ảnh lại đoạt huy chương vàng. Đó là kỷ niệm đầu tiên và hạnh phúc nhất của anh khi đến với làng nhiếp ảnh.

Và trong số trên 10 giải thưởng mà DQĐ đã đạt được cho tới thời điểm này thì cô gái trên đã có mặt trong hơn 5 tác phẩm của anh như: Chất liệu sống Dáng hoa Hai tác phẩm Suối mơ Khát vọng...và ở trong một số tác phẩm khác.

Theo DQĐ: "Để tìm được một người phụ nữ đẹp đã là khó để họ chịu làm người mẫu cho mình lại càng khó hơn. Để có một người mẫu đồng cảm với mình lại khó hơn nữa. Có khi phải làm quen và tâm sự với họ cả mấy tháng trời mới có thể chụp ảnh được. Rồi chụp ở đâu? Để người mẫu có cảm giác tự tin và an toàn mà thả mình hòa vào trong các tác phẩm". Nghe anh kể chúng ta mới thấu hiểu hết được nhưng gian nan của nghề nhiếp ảnh.

Anh kể cách đây ít năm cô bạn gái cũ của anh từ Mỹ về. Đường tình duyên của cô ấy cũng nhiều trắc trở. Gặp lại người xưa DQĐ ghi bức Sắc thu để tặng cô ấy và sau đó gửi dự thi trong một cuộc thi ảnh ở Hồng Kông (năm 2006). Sắc thu đã vượt lên hàng ngàn những bức ảnh khác và đoạt huy chương vàng.

Và như đã trở thành một nguyên tắc khi những tác phẩm hoàn hành là anh gửi tặng cho những người mẫu của mình ngay. Những cô người mẫu "không phải là người mẫu" chẳng bao giờ nhận một đồng thù lao nào. Có giải thưởng thì tất cả cùng đi ăn chung một bữa cơm như cuộc họp mặt gia đình ấm áp.

Không phải thuê những cô siêu mẫu để hóa thân vào các tác phẩm của mình thế nhưng những tác phẩm của anh luôn tạo được ấn tượng đẹp cho người thưởng ngoạn. Đôi lúc chỉ từ một người mẫu "bình dân". Họ là những phụ nữ rất bình thường như cô gái trong Gửi hương theo gió mà anh đã gặp khi cô ấy đang mua hàng trên phố. Xúc động trước đôi mắt nhu huyền và mái tóc của cô gái đôi mươi anh đã làm quen và ít lâu sau cô ấy đã đồng ý cho anh ghi hình.

Khác với nhiều nhà nhiếp ảnh nude chuyên nghiệp như Trần Huy Hoan Thái Phiên...họ đã tiếp xúc và ghi hình với hơn cả trăm người mẫu thì DQĐ chỉ có hơn năm người mẫu thôi. Và hầu hết họ đều trở nên thân thiết với gia đình anh. Anh thổ lộ rằng: "Mình rất có duyên với những người mẫu và họ đều có sự đồng cảm với những ý tưởng nghệ thuật của mình". Có lẽ đó chính là yếu tố tạo nên sự thành công cho các tác phẩm.

"Người mẫu nháp" - một phần trong sự thành công

Khi nói về người bạn đời của mình DQĐ tỏ ra rất hạnh phúc và hài lòng vì chị là một người vợ biết thông cảm với nghề của anh. Hai vợ chồng sống chung trong một căn nhà bé xíu thế mà hiếm khi có lời ra tiếng vào. Mỗi lúc có khách đến chụp hình thì chị lại giúp anh sắp xếp lại đồ đạc trong nhà biến căn nhà bé tẹo thành một studio.

Chị căng màn bố trí đèn trang điểm và giúp tạo thế cho người mẫu...và cũng đã từng "dũng cảm" làm "người mẫu nháp" cho chồng mình khi anh mới vào nghề.

Ngoài nghề chụp ảnh hai vợ chồng chẳng kinh doanh một ngành nghề nào khác nhưng cuộc sống vẫn tạm đủ vợ chồng sống với nhau rất hạnh phúc.

DQĐ luôn tự hào về người vợ của mình với anh chị đã đóng góp một phần không nhỏ cho sự thành công của anh ngày hôm nay.

Thanh Hải.

More...

Truyện ngắn: Làm chồng

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha


Truyện ngắn này đã được đăng trên Thanhnien Online

TRUYỆN NGẮN:
LÀM CHỒNG

Lần thứ hai hắn được mục sở thị chuyện Mi Na lấy chồng khiến cho Win - bằng hữu thân thiết của thị buồn tình. Win được vợ hắn mang về nuôi trước Mi Na ba tháng. Lúc ấy nhà hắn đã có Wave Dunhill. Win là con chó thứ ba. Cả ba đều thuộc giống đực.

Minh họa    - Tuấn Anh

Vợ hắn đặt tên cho mấy con chó như thế cũng vì muốn làm sang cái nhà mà cả đời có mỗi chiếc xe đạp cọc cạch khi tuột xích khi xì lốp... còn chồng thì chỉ bóc lăng xe cái loại thuốc rê rẻ mạt và mấy tờ giấy lịch giấy vở học sinh hoặc một tờ báo cũ nào đó... Con chó con mèo nuôi trong nhà tính khí giống hệt chủ nó đúng hơn giống cái người đi xin đi bắt mang về. Hắn mang

Dunhill về càng lớn Dunhill càng giống hắn vừa hay giận lẫy vừa thích được vuốt ve mơn trớn... Suốt ngày thằng chó chui vào cái hốc nào đó ngủ khì lười biếng nhưng chỉ cần nghe tiếng vợ hắn là Dunhill có mặt ngay dụi đầu cạ mình vào chân và chỉ bỏ đi khi nào vợ hắn vừa đưa tay vỗ nhẹ lên đầu vừa nói: Ừm ừm biết rồi... Nhiều lúc vợ hắn nửa đùa nửa thật: Anh như thế nào thì Dunhill thế ấy! Con Wave thì được thằng cháu mang về ăn nhiều lớn nhanh cao to và thích chạy nhảy hoạt động. Wave chỉ có mỗi cái ưu điểm là khi nghe tiếng thằng cháu đi làm về vội chạy ra mừng. Người thế nào chó thế ấy! Thằng cháu thường về nhà trong bộ dạng say rượu đi nghiêng ngả dẹo dọ nên con Wave cũng vậy nó ủn ỉn lắc lư cái mông xiêu vẹo như cái bóng phản chiếu.

Win về nhà được chừng một tháng thì lần lượt Dunhill Wave bị bọn trộm chó bắt mất. Đêm đó hơn ba giờ sáng hắn nghe tiếng chó trong xóm sủa vang sau nghe tiếng của Wave chỉ có vậy sáng ra mất con Dunhill. Hơn tuần sau dù cả nhà cảnh giác canh giữ thế mà con Wave cũng ra đi. Bọn bắt trộm chó tài lắm. Hai thằng trên một chiếc xe Honda một dây thòng lọng chúng chạy vào các con đường nhỏ con chó nào chóc mỏ chạy theo sủa  thì chúng chỉ quăng dây giật mạnh một cái nguyên con chó nằm gọn trong lòng đứa ngồi sau. Có lần ở một xã miền biển mấy cậu thanh niên phát hiện được đuổi theo chúng bị ngã xe thằng chạy mất thằng bị vây đánh. Rồi thiên hạ ùa đến người đã từng mất chó người sắp sửa mất chó mỗi người đánh vài cái tay trộm chết tươi tại chỗ. Khi được chính quyền gọi đến điều tra ai cũng tự nhận rằng mình chỉ đánh có một cái cho đã tức... Cả trời người như vậy biết quy tội cho ai cũng chẳng có thân nhân nào nhận xác đành phải đem chôn ở nghĩa trang của xã và thành mộ thằng trộm chó. Hằng năm mỗi tiết Thanh minh ai tảo mộ gần đó tảo luôn cái mộ này.

Chỉ còn một mình con Win. Vợ hắn tìm bạn cho nó. Lần này là một chú mèo con. Cả nhà săm soi tìm hiểu nhưng chẳng ai xác định rõ ràng nó đực hay cái. Nhỏ nhắn mềm mại đến là dễ thương. Đôi chân trước của Mi Na giống như đôi tay nhỏ nhắn tròn lẳn của vợ hắn. Mỗi lần Mi Na khều khều cào cào trên bất cứ chỗ nào trên thân thể hắn hắn cũng thích. Từ đó hắn rất có cảm tình với Mi Na. Mỗi trưa mỗi tối hắn hay bắt Mi Na đặt lên ngực mình và chọc cho Mi Na lấy chân cào hắn. Cái động tác ấy làm cho hắn nhớ...

Người ta nói chó mèo không thể nào thuận thảo với nhau nhưng ở nhà hắn Win và Mi Na lúc nào cũng quấn quýt bên nhau. Mi Na nhỏ con chờ Win nằm thẳng chân trên nền nhà là len lén phóng đến leo lên bấu cổ bấu chân gặm được chỗ nào thì gặm ngay bất kể là đâu. Win oằn mình ưỡn ngực... thi thoảng lại ngoạm cả cái đầu của Mi Na vào miệng... Cứ thế Mi Na lớn dần khỏe hơn thân thiết và đáng yêu hơn. Cả nhà sau bữa cơm trưa cơm chiều là quây quần xem chúng cấu chí rúc rích... Win và Mi Na lớn lên như không thể thiếu nhau. Nhiều lần Win đã tấn công những chú mèo hàng xóm khi chúng lân la vào nhà hoặc kiếm ăn hoặc đe dọa hành hung Mi Na.

Thế mà bây giờ là lần thứ hai Mi Na có bạn tình. Khác với lần thứ nhất xa lắm. Hình như lần này Mi Na đã trở thành một ả "đàn bà" thật sự. Lần trước đã nửa đêm vì buồn hắn ra ngồi trước thềm nhà; ánh trăng sáng cả mặt sân. Hắn nghe tiếng Mi Na gào lên trong đêm ảo não tiếng gào thê lương như từ thế giới bên kia vọng về trong âm u ghê rợn. Thằng con út của hắn đang ngủ vùng dậy chạy ù ra bên hắn nói trong run sợ: "Ba ơi con sợ ma quá! Hay bà nội về...". Hừ nó tưởng đó là tiếng ma rú ma hờn hay sao mà nói là bà nội về. Hắn nói chỉ là tiếng mèo theo cái. Đến lúc đó con trai hắn mới yên lòng vào ngủ tiếp. Còn hắn như một phát hiện mới ra Mi Na thuộc giống cái. Hắn theo dõi Mi Na nhà hắn. Một chàng mèo thật to con đẹp mã đang thu lu phía góc sân. Mi Na đang ở phía này chốc chốc lại cất lên tiếng gừ gừ dọ hỏi... Rồi sau đó Mi Na chửa và đẻ.

Lần thứ hai Mi Na lấy chồng thì nhà hắn khác rồi. Để bằng anh bằng em vợ chồng hắn bàn bạc với nhau một chuyện đại sự và đi đến thống nhất là cắt bán một phần đất viên gia. Đất hương hỏa truyền đời từ thời ông sờ ông sẩm nhà hắn. Hắn cũng áy náy lắm. Nhưng biết sao được! Điện thắp sáng ti vi đầu chiếu video điện thoại... chỉ có được từ mảnh đất này. Giữ đất để làm gì không khéo sau này con cái lại giành giật lẫn nhau. Nhân dịp hợp tác xã cho kéo điện theo chương trình điện khí hóa nông thôn hay phủ lưới điện gì đấy hắn thực hiện cái quyết định đó luôn. Nhà hắn góp vào một nửa vốn hợp tác xã cho mượn một nửa. Thế là có tất mọi thứ. Tối đến trong nhà sáng choang mọi chỗ không còn chỗ tối chỗ sáng lập lờ như trước. Hắn mua cái ti vi màu hẳn hoi. Hắn như người vừa được khai sáng trí tuệ mở mang biết được nhiều điều nghe được nhiều thông tin ở tận đẩu tận đâu. Lúc đầu hắn chỉ thích xem phim. Đã lâu ở quê hắn không còn những buổi chiếu phim lưu động. Rạp chiếu bóng thì xa quá ở tận thị trấn. Vả lại bỏ tiền đi xem phim như thế thì phí quá! Sau vì dị ứng với phim hắn chuyển hẳn sang phần tin tức. Đơn giản là vì hầu như trong bất kỳ phim nào thời nay cũng có cảnh những người đàn bà không bị ép buộc thì cũng tự nguyện rơi vào cạm bẫy mà ngoại tình. Gặp dịp bọn mafia lộng hành đang bị càn quét và đưa ra tòa xét xử vì đủ thứ tội danh hắn hơi bất ngờ vì sao chen trong đám tội phạm ấy lại có những người chức sắc một thời của nhà nước tệ thật... Ở quê hắn cũng có người ỷ quyền ỷ thế ức hiếp bà con nhưng đâu đến mức thành tập đoàn như thế. Hay cũng có mà hắn không biết. Rồi thì đêm nào thế giới cũng có khủng bố gây chiến thì tụi tư bản nó giàu nó ỷ nó mạnh nó muốn làm gì thì làm. Đời sao lại có cái oái oăm như vậy. Chẳng lẽ không có công lý nhỉ? Mà nghĩ cho cùng như hắn đây cũng có cái công lý nào soi xét cho đâu. Hay bây giờ hắn ỷ làm chồng mà nghĩ hiếp vợ chăng? Hay cũng bởi vì hắn tự ti tự cho mình không xứng đáng có vợ tài vợ đẹp?!

Ăn cơm chiều xong cả nhà hắn quây quần trước cái ti vi xem chương trình thời sự. Hôm nay hắn buồn bực trong lòng nên bỏ ra trước ngồi. Hắn ngồi xếp bằng lưng tựa vào vách như một thiền sinh đang tu tập thiền định. Mấy con muỗi bay quanh khi nhanh khi chậm cất tiếng vo ve bên tai như tiếng máy bay phản lực thời chống Mỹ mỗi lần thả bom căn cứ Hòn Hèo thỉnh thoảng thả cho hắn một phát đau nhói. Nhưng dẫu sao tiếng vo ve ấy cũng không khó chịu bằng sự cộm cựa trong lòng hắn. Đang bùng lên cơn ghen ư? Biết rằng cái cảm giác như thế vẫn thường diễn ra nhưng chưa có lần nào nó dai dẳng trong lòng hắn như thế! Nhưng mà vợ hắn đã có gì cụ thể để hắn ghen chứ? Hay là ghen bóng ghen gió? Ai lại thế!

Vợ hắn là một phụ nữ đã gần bốn mươi nhỏ hơn hắn đến bốn tuổi. Công bằng mà nhìn nhận cô ta không đẹp nhưng có cái gọi là duyên ngầm. Ăn mặc dù đơn giản không se sua mốt này mốt nọ nhưng lúc nào cũng sạch sẽ gọn gàng. Một cơ thể chắc gọn cặp mông nở nang với vòng eo nhỏ nên thoáng nhìn là bắt mắt ngay. Nếu lần đầu cô ấy xuất hiện chỉ lọt thỏm vào đám đông thì lần thứ hai thứ ba tựa như cái bọn đàn ông không thể nào không chịu khó đến bắt chuyện tán tỉnh. Chỉ có hắn là khác. Vợ hắn đùa "số anh quả thật không may mắn nên lần đầu tiên gặp em đã nhận ra cái chân giá trị của em". Thực ra khi ấy nàng đã biết tỏng "khi anh đến hỏi em một câu bâng quơ bắt gặp ánh mắt của anh em đã nghĩ ngay rằng người đàn ông này rồi sẽ yêu mình đây!".

Đúng lần đầu tiên gặp nàng hắn không còn dứt ra được nữa hắn yêu say đắm và bám riết cho bằng được. Ai cũng bảo mèo mù vớ cá rán. Bây giờ thì hắn yêu quá rồi! Lậm vào trong máu trong thịt rồi! Hắn là chồng nàng là vợ hơn mười năm rồi có với nhau hai mặt con thế mà hắn vẫn cứ cảm thấy vợ hắn lúc nào như cũng lơ lửng với hắn như không phải thuộc về hắn trọn vẹn. Nhiều lúc hắn buột miệng hỏi: Em có yêu anh không? Vợ hắn chỉ ầm ừ cho qua chuyện chẳng nói yêu cũng chẳng nói không. Cô ta chỉ vuốt ve khuôn mặt hắn đầu tóc hắn... Cái hắn chờ là lời nói ra cửa miệng kia. Năm khi mười họa vợ hắn gọi hắn là anh yêu anh thương... song cũng chỉ non buổi là cô ta lại lơ lơ lửng lửng. Ngược lại hắn có một cố tật là mở miệng ra là anh yêu em anh thương em anh nhớ em em có thương anh không có nhớ anh không... dù lúc đó hắn và vợ hắn đang nằm quấn riết lấy nhau.

Cũng vì vợ hắn có duyên ngầm ăn nói hoạt bát sinh động tính cách mạnh mẽ lại có đôi mắt long lanh mà có người gọi là mắt tình nên lắm bạn lắm bè từ đồng nghiệp cho tới ba cái thứ bạn từ hồi còn thò lò mũi xanh. Làm sao hắn không ghen được chứ! Khi hắn nói: Anh không muốn em gặp người này nói chuyện với người kia... là vợ hắn bẳn gắt với hắn trả lời thẳng đuột: "Công việc bộ anh nói em muốn lắm hả? Người ta dẫn xác đến người ta muốn nói gì thì nói chứ em có biểu như thế đâu!". Thật chẳng ra làm sao!

Hắn vốn là thầy giáo một trường cấp hai ở nông thôn ngày hai buổi đến trường lên lớp theo thời khóa biểu nhất định. Lâu rồi hắn làm việc theo kiểu công chức những cái gọi là nhiệt tình là lửa trong giảng dạy ngày càng bị xói mòn và triệt tiêu đâu mất. Hắn dạy môn giáo dục công dân nên cũng chẳng dạy thêm cho ai. Môn này bây giờ có học cũng được không học cũng không ảnh hưởng gì mà có bao giờ thi cái môn này đâu mà lo. Ngày ngày đến trường hắn chỉ lưu tâm đến thái độ cử chỉ của các cô giáo rồi lo lắng nghĩ đến vợ mình. Các thầy các cô khi không có giờ dạy ngồi tập trung ở phòng hội đồng mười người thì đã có bảy tám người đùa giỡn mà hắn cho là chướng tai gai mắt. Lúc thì nắm vai nắm tay có vẻ mơn trớn ngả ngớn. Lời nói thì đa nghĩa đa chiều thanh có tục có nghe cứ có cái cảm giác nhầy nhụa xác thịt. Đầu mày cuối mắt bóng gió ỡm ờ. Chẳng ra cái thể thống gì. Họ bảo nhà mô phạm thì chỗ mô cũng phạm. Đối diện cái cảnh như vậy làm sao hắn không nghĩ đến vợ hắn. Lúc này cô ấy đang ở đâu làm gì nghĩ gì!?

Vợ hắn là nhân viên của một công ty bảo hiểm lớn. Người ta bảo vợ hắn  phải "Luôn luôn lắng nghe luôn luôn thấu hiểu". Thế đấy. Công việc của cô ấy cứ như là hoạt động bí mật động cái là đi hắn chẳng tài nào biết được. Nhiều đêm nằm thao thức bên vợ không dằn nổi hắn hỏi: "Hôm trước ông M. mời em đi uống cà phê em có đi không?". Vợ hắn: "Hồi nào?". "Thì em nói với anh ông X. bảo có quán cà phê nào đó mới mở rất thơ mộng...".  "Ừ thì họ là khách hàng nếu đi thì cũng vì công việc chớ bộ...". Công việc quái gì ở quán cà phê ấy chứ? Không đi thì nói không đi còn "nếu"...! Đang trưa vợ chồng hắn tranh thủ nằm với nhau khi con đi học chuông điện thoại reo giật ngược giật xuôi. Hắn chẳng muốn nghe cũng phải nghe. À ông V. nào đó lại hỏi han vớ vẩn rồi mời mọc vợ hắn đi uống cà phê. Làm như không có hắn ở trên đời. Hắn bực mình càu nhàu cùng vợ thì vợ hắn lên mặt: "Anh tức cười thật rủ uống cà phê giữa thanh thiên bạch nhật mà cũng ghen ổng còn nói tới đâu...". Trời ơi có bà vợ nào trên đời này lửng lơ hơn thế không? Một lần vợ hắn đi đến chín mười giờ đêm mới về vào nhà đặt hộp bánh trên bàn nói với hắn: "Tối nay ký hợp đồng xong ông V. còn cẩn thận đưa em về bắt ghé lại một tiệm bánh bên đường mua gửi cho thằng cu nhà mình. Anh thấy người ta chu đáo ghê chưa?".

Chao ôi không biết vợ hắn làm đến cái chức gì thế lực thế nào mà mỗi tuần có một người bạn mới đối tác mới mà lại đa phần là đàn ông. Hắn làm sao không ghen. Nhưng nào có gì để hắn ghen biết ghen với cái gì. Cô ấy vẫn ân cần chăm sóc chồng con vẫn vuốt ve dịu dàng khi có thể. Cho đến bây giờ hơn mười năm sống với nhau hắn chưa hề nghe thấy một điều tiếng nào trong thiên hạ về cô ấy. Vậy mà sao cái bệnh ghen trong hắn lâu lâu lại tái phát lần sau thấm thía hơn lần trước y như căn bệnh mãn tính như con nghiện hay đó là bệnh làm chồng...

Đêm nay Mi Na lại có bạn tình. Lần này thì khác. Hắn thoáng thấy bóng những chú mèo đực lạ hoắc lượn lờ trước sân. Hắn quan sát chăm chú. Không phải một mà là hai ba con mèo đực. Trong đám có cả chàng mèo lần trước. Một sự lựa chọn dành cho Mi Na. Cuối cùng chỉ còn một anh mèo to con như lực sĩ bảnh bao trong bộ lông khá đẹp. Lúc này Mi Na nằm ngửa mình ra ưỡn thân ưỡn bụng đôi chân giương thẳng ra vặn vẹo trên mặt đất. Rồi cả cái khối bông nõn nà ấy nhích tới trườn tới đôi mắt mơ màng đắm đuối. Chàng mèo thì ngồi chống hai chân trước lưng thẳng lên giương mắt nhìn chằm chặp vào Mi Na. Đôi mắt ấy phóng ra những tia lửa khao khát tột độ như chỉ chực hờ là nhảy xổ vào cái thân thể mềm mại của Mi Na. Không một tiếng động. Phải chăng lần này Mi Na đã có kinh nghiệm làm "đàn bà"?  Cứ thế một bên ưỡn ẹo khiêu khích một bên thèm khát tột cùng... Và cái gì đến đã đến. Win đi ra đi vào bộ dạng thẫn thờ. Mày buồn làm gì hả Win đâu phải của mày?! Hắn chìm trong sự lãng quên và mộng mị. Gió lạnh. Chòm cây trước nhà xào xạc trăng đã lên cao. Hắn giật mình ngộ ra: dù sao thì hắn vẫn yêu vợ hắn!

Phùng Tiết

More...

Khúc mùa

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha



Khúc mùa



Tháng ba
cải về trời
Xoan tím
biêng biếc
nụ cười
sóng sông
Tháng ba
cải ngồng
Lạnh đi
mùa giũ
áo xuân
bến trời

Thơ MD

More...