Văn Cao vẫn “cứ bay”!

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

“Trong âm nhạc Văn Cao sang trọng như một ông hoàng. Trên cánh đồng ca khúc tôi như một đứa bé ước mơ mặt trời là con diều giấy thả chơi. Âm nhạc của anh Văn là âm nhạc của thần tiên bay bổng. Tôi la đà đi giữa cõi con người. Anh cứ bay và tôi cứ chìm khuất. Bay và chìm trong những thân phận riêng tư…”.

Đó là lời nhận xét của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn khi nói về âm nhạc của Văn Cao. Trong giới nghệ thuật của Việt Nam nói chung Văn Cao là một nghệ sĩ hiếm hoi mà bước lãng du ở lĩnh vực nào cũng để lại dấu ấn sâu đậm từ thơ ca đến nhạc họa. Nhưng với tôi ca khúc là lĩnh vực ông thành công hơn cả.

Theo bước Văn Cao

Văn Cao sinh ngày 15 tháng 11 năm 1923 tại Lạch Tray Hải Phòng (quê gốc ở Vụ Bản Nam Định) trong một gia đình nghèo mới học tới lớp 7 thì phải nghỉ học sau đó xin làm việc tại Sở bưu điện. Từ nhỏ ông đã bộc lộ rõ khả năng âm nhạc của mình người thầy dạy nhạc muốn phát huy năng khiếu thiên phú của cậu học trò nhỏ đã gửi Văn Cao vào trường dòng Bonnal để học nhạc. Văn Cao bắt đầu sáng tác nhạc từ thời điểm đó.

Vào năm 1939 (lúc đó ông mới 16 tuổi) đã có sáng tác đầu tay “Buồn Tàn Thu” với những ca từ rất lãng mạn rất mượt mà: “Nhờ bóng chim uyên/ Nhờ gió đưa duyên/ Chim với gió bay về/ Chàng quên hết lời thề…” ca khúc ấy đã làm chấn động mạnh tới công chúng yêu nghệ thuật ở Hải Phòng và thủ đô Hà Nội lúc bấy giờ. Sau đó một năm bản nhạc thứ hai “Thiên Thai” ra đời. Bản Thiên Thai là một giấc mơ của người nghệ sĩ vào chốn an bình mà người Việt khó đạt được trong hoàn cảnh đất nước bị đô hộ. Nhạc điệu bài hát như khiến ta lạc vào một mơ ngoan dìu ta đến với cõi thần tiên xa thẳm thư thái dịu dàng như đang sống giữa chốn bồng lai.

Năm 1941 ông gặp Phạm Duy nghe lời khuyên của Phạm Duy Văn Cao rời Hải Phòng lên Hà Nội ông thuê một căn gác nhỏ số 171 phố Mongrant (nay là 45 Nguyễn Thượng Hiền) và theo học dự thính tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương . Trong khoảng thời gian này ông sáng tác nhiều nhạc phẩm danh tiếng như “Trương Chi” “Thu cô liêu” “Bến Xuân” “Suối Mơ”. Chàng Trương Chi gõ mạn thuyền mà ca vào một thời lãng mạn xa xưa những lời thiết tha bay bổng. Đã qua rồi những Thu cô liêu ta lại dìu em về Bến xuân trong trẻo ngọt ngào em dùng dằng như vừa muốn đi vừa muốn ở ở lại với xuân tươi hay về cùng anh nơi có những Suối mơ?


Nhạc sì văn Cao. Ảnh: IT


Không những có năng khiếu âm nhạc Văn Cao còn có năng khiếu hội họa. Ông đã tham gia cuộc triển lãm Salon Unique tại Hà Nội ở Nhà Khai Trí Tiến Đức cùng với các danh họa như Tô Ngọc Vân Lương Xuân Nhị Nguyễn Tiến Chung Lưu Văn Sìn vào năm 1944 với 3 bức sơn dầu Cô gái dậy thì Thái Hà ấp đêm mưa và Cuộc khiêu vũ của những người tự tử (Le Bal aux suicidés) đã gây sự chú ý cho giới mỹ thuật về bút pháp và màu sắc. Thế nhưng thật tiếc vì những tác phẩm hội họa của Văn Cao không được lưu hành và phổ biến rộng rãi.

Là một người có lòng yêu nước khi thấy trước mắt mình Tổ Quốc đang bị thực dân Pháp đô hộ lòng lại càng sôi sục căm thù. Văn Cao đã theo Việt Minh dưới sự hướng dẫn và tuyên truyền của anh Vũ Quí. Cùng thời điểm đó Vũ Quí đã nhờ Văn Cao soạn một bản nhạc quân hành cho trường quân sự Việt Minh Văn Cao đã viết “Tiến Quân Ca” giai điệu Tiến Quân ca rập ràng dứt khoát thể hiện được cái hùng khí trên mỗi bước chân của người lính: “Đoàn quân Việt Nam đi/Chung lòng cứu quốc/Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa/Cờ in máu chiến thắng mang hồn nước/…”.

Trong cuộc biểu tình cướp chính quyền của Việt Minh ngày 19-8-1945 tại Hà Nội Văn Cao đánh nhịp cho đoàn Thanh Niên Xung Phong hát bài "Tiến Quân ca" của ông trước nhà hát lớn. Sau đó một năm Tiến Quân ca được Quốc hội khóa I (năm 1946) công nhận là quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là một vinh dự lớn bởi không phải nhạc sĩ nào cũng được dân tộc tôn vinh và lấy một bài hát của mình làm quốc ca.

Sau Tiến quân ca một loạt ca khúc cách mạng ra đời: Công nhân Việt Nam Ca ngợi Hồ Chủ tịch Tiến về Hà Nội Bắc Sơn và đặc biệt Trường ca sông Lô… là những hùng ca nhưng vẫn mang phong cách thư thái đỉnh đạc mà dung dị của tâm hồn người Việt Nam. Năm 1949 ông được lệnh viết bản Lãnh tụ ca nhưng bản này ít được nhắc đến (kể cả phía Cộng Sản).

Năm 1954 khi chiến tranh đang vào thời điểm khốc liệt thay vì viết về đề tài Điện Biên Phủ như các văn công Cộng sản khác vẫn thường viết Văn Cao lại bày tỏ ý tưởng của ông qua một bức tranh sơn dầu lập thể. Bức tranh đó có thể được mô tả như sau: Một cậu bé thổi sáo bằng 2 cái mồm một cái được vẽ từ góc độ thẳng và 1 cái được vẽ từ góc độ nghiêng. Đằng sau cậu bé đông nghịt những con người đang trong 1 tiết tấu chuyển động của nhịp chiến tranh. Nhiều nhà phê bình đã cố tìm ra lời giải cho ý nghĩa của bức tranh có người nói: "Bức tranh vẽ đứa trẻ với hai cái mồm chắc là hàm ý Đảng Cộng Sản Đông Dương có hai miệng? " người khác lại đùa: “Đứa trẻ đó là chính Văn Cao!”. Thế nhưng ý nghĩa thật của bức tranh chỉ có chủ nhân của nó mới biết được.

Kể từ sau hiệp định Gieneve năm 1955 Văn Cao dường như vắng bóng có chăng là một vài bài thơ và ta nhận thấy ở đó lời thơ của Văn Cao rất buồn và chán nản. Đặc biệt từ sau vụ Nhân Văn – Giai Phẩm ông đã “ẩn mình” sống âm thầm bằng đủ thứ nghề như viết nhạc không lời cho các truyện phim và truyện kịch trang trí sân khấu cho các đoàn kịch và vẽ quảng cáo cho các báo.

Dù rất ít viết thế nhưng về cuối cuộc đời người nghệ sĩ tài hoa này cũng cho ra một bản nhạc vào cuối năm 1975 đó là bài “Mùa xuân đầu tiên” Mùa xuân đầu tiên như báo trước những giá trị nhân bản mà sau cuộc kháng chiến trường kỳ thắng lợi chúng ta cần vươn đến một bài hát rất nhẹ nhàng êm dịu thắm thiết tình người Thế nhưng bản nhạc này cũng bị phê bình là không đi đúng đường lối của Đảng không phục vụ cho Cách Mạng vì thế bản nhạc mới phát hành đã bị tịch thu. Tuy thế các chương trình Việt Ngữ tại Moscow vẫn cho trình bày bài hát nên bài hát đã không bị vào lãng quên. “Mùa xuân mơ ước ấy đã đến đầu tiên với khói bay trên sông gà đang gáy trưa bên sông một trưa nắng cho bao tâm hồn.” . Mỗi khi cất lời bài hát này lên dường như ta vẫn thấy Văn Cao đang reo vui tung tẩy trước mùa xuân tự do.

Đôi lời cảm nhận

Nhận xét về hội họa Văn Cao nhà phê bình mỹ thuật Thái Bá Vân viết: “Ở Văn Cao tiếng vọng hoài niệm như một vẻ đẹp có thẩm mỹ siêu thực theo tôi là một ẩn hiện di truyền lác đác trong cả cuộc đời nghệ sĩ đẹp đẽ của anh. Nhưng cái nhìn hội họa ở anh có địa vị dẫn đường và chi phối: chính Văn Cao và vài ba người nữa (Bùi Xuân Phái Sỹ Ngọc Dương Bích Liên Nguyễn Sáng…) vào những năm 60 đã mở hướng thẩm mỹ mới cho minh họa và đồ họa. Có thể nói Văn Cao đã lập được một trường phái minh họa vẽ bìa sách. Nhiều minh họa của anh trên báo Văn Nghệ phải gọi là xuất sắc. Nếu âm nhạc thơ ca là một bản thể tươi tốt của anh thì hội họa là một tâm thức sâu sắc. Văn Cao có cái nhạy bén về cảm xúc tinh tường trong quan sát”.

Rồi người nghệ sĩ đa tài trải qua bao thăng trầm cũng đến lúc dừng bước lãng du. Tháng 7 năm 1995 ông đã vĩnh viễn ra đi trong niềm tiếc thương của người yêu nhạc cả nước. Trước sau ông vẫn là một nhân cách lớn không a dua chạy theo thời thế. Trong lời vĩnh biệt người nghệ sĩ đa tài Văn Cao nhạc sĩ Thế Bảo đã viết: “Thơ với họa đã theo suốt hành trình âm nhạc hơn nửa thế kỷ vỗ về an ủi ông chia sẻ những cảm xúc đầy ắp tâm hồn nghệ sĩ mà đôi lúc âm thanh dường như phải nhường bước cho ngôn từ và màu sắc”.

Vậy là Văn Cao đã yên nghỉ ở cõi vĩnh hằng. Mọi vui buồn được mất của đời nghệ sĩ cũng đã lắng dịu đi đủ để mọi người bình tâm phác thảo một chân dung thơ – nhạc – họa Văn Cao. Ông đã đến với chúng ta sống giữa chúng ta rồi rời xa chúng ta và để lại những Buồn tàn thu Thiên Thai Trương Chi Suối mơ Mùa xuân đầu tiên Trường ca sông Lô… như những bó hoa tươi thắm dâng tặng cho đời cho người mà ông đã ròng rã miệt mài lao động trong hơn nửa thế kỷ qua.

Thanh Hải.

More...

Em đi rồi

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha




Em đi rồi phố buồn thưa thớt nắng

Giọt chuông ngân lịm ngắt trong chiều

Miền đau kẻ tình si dai dẳng

Ngày buông mòn giọt nước mắt thương yêu.


Em đi rồi phố cũng chuyển mùa sang

Phượng đến độ tím chiều váng nhớ

Lối cũ buồn vì em không còn nữa

Ở bên anh và mãi mãi xa anh.


Em đi rồi hạnh phúc hoá mong manh

Như giọt sương mỗi sớm mai tan vỡ

Lối anh qua chiều nay mưa nhỏ

Hạt mưa nghiêng khi thiếu bước em về.

More...

Chúc mừng năm mới!

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Loay hay thế mà cũng hết một năm rùi. Vui ít buồn nhiều. Hy vọng năm mới sẽ MỚI hơn. Thanh Hải xin gửi tới toàn thể Bloger và khách viếng thăm một năm mới vui tràn đầy hạnh phúc!
 
 
 
Copy by haithanh Blogs

More...

Vỡ lẽ

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Đổ vào đêm

Chiếc bóng dài hư ảo

Em mang theo về hơi thở mùa thu

Nắng hoài nghi

Mưa chợt buồn chợt khóc

Lá vàng rơi tan biến hạt sương màu...

 

Ký ước diệu huyền!

Hiện tại xỏ xiên!

Những niềm tin gãy vào phút chót

Bất chợt thấy mưa trong lòng dịu ngọt

Hạnh phúc đơm hoa hương ngát cuối chân trời...

Post 27/12 - by Thanh Hải

More...

Vợ là gì?

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

 

Thui mà vợ ơi!

 

Vợ là mẹ các con ta

Thường kêu bà xã hiệu là phu nhân

Vợ là tổng hợp: bạn thân

Thủ trưởng bảo mẫu tình nhân mẹ hiền.

Vợ là ngân khố kho tiền

Gửi vào nhanh gọn hơi phiền rút ra

Vợ là biển cả bao la

Đôi khi nổi sóng khiến ta chìm phà

Vợ là âm nhạc thi ca

Vừa là cô giáo vừa là luật sư

Cả gan đấu khẩu vợ ư?

Cá ươn không muối chồng hư cãi vờ (vợ)

Chồng ơi! Đừng có dại khờ

Không vợ đố biết cậy nhờ tay ai?

Vợ là phước lộc thọ tài...

Thuộc trăm định nghĩa trả bài vợ khen

Vợ là thượng cấp chỉ huy

Là người lãnh đạo bảo gì chồng vâng!

Vợ là bà... mẫu ông... thân

Sớm hôm hiếu thảo ân cần dám quên

Vợ là cảnh sát ven biên

Chồng mà “đi lạc” bắt liền điều tra!

Vợ là nội tướng trong nhà

Đồng hồ luôn kiểm giúp ta đúng giờ

Vợ là chủ nợ ngây thơ

Cho chồng tháng tháng ngon ơ nộp tiền

Vợ là thư kí rất siêng

Thư từ ngăn kéo toàn quyền moi ra

Vợ còn đại diện quan toà

Bắt tội phải nhận bảo tha được nhờ

Vợ là bà chủ căn cơ

Quen mồm sai vặt con thơ ngại bồng

Vợ còn là những cơn giông

Thổi chồng ra ngủ sa lông là thường

Vợ là cung cách đế vương

Áo quần sang trọng đúng đường văn minh

Vợ với Táo chẳng thân tình

Chồng bèn một bếp một mình quyền uy

Phát thanh đài vợ rất chì

Cằn nhằn trăm chuyện phát đi đêm ngày

Vợ là võ sĩ cao tay

Ngọn quyền môn cước nàng hay thử chồng

Vợ là... đủ thứ biết không?

Nếu mà muốn định nghĩa xong cả đời!

Lại có thơ rằng:

Vợ người mặt phấn mày hoa

Vợ mình cũ kỹ mái già mấy con.

Vợ người óng ả thon thon

Vợ mình ục ịch như hòn đá lu.

Vợ người như buổi trăng thu

Vợ mình như buổi mây mù mùa đông.

Vợ người mắt biếc môi hồng

Vợ mình con mắt thâm quầng lo âu.

Vợ người như báu như châu

Vợ mình héo quắt như tàu chuối khô.

Vợ người như lụa thủ đô

Vợ mình như tấm vải thô cuối làng.

Vợ người như tiếng oanh vàng

Vợ mình như tiếng giần sàng đụng nhau...

Nhưng:

Nếu mình lộn xuống sông sâu

Vợ sẽ như thể con tàu cứu lên

Vậy thì lấy vợ... rất nên!

Thanh Hải(st)

More...

Em sẽ chờ anh về

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

 
Ca khúc: Em sẽ chờ anh về
Nhạc Hoa
 
Copy by Thanh Hải

More...

Đưa “phân” lên giời mà kiện!

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Trong mấy năm gần đây phân bón giả đã “tràn ngập” thị trường khiến nhiều bà con nông dân phải điêu đứng. Mặc dù “phân giả” nhưng “tiền thật” nên nó vẫn cứ hoành hành không dập tắt được. Phân giả - nói nhiều quá rồi giờ chẳng hơi sức đâu mà nói nữa. Thế nhưng tôi lại muốn nói thêm vì không thể làm ngơ khi thấy cảnh bà con ở xã Tân Văn Tân Hà Lâm Hà (Lâm Đồng) chạy ngược chạy xuôi dở sống dở chết vì phân giả mà các cơ quan có thẩm quyền lại “ngủ quên”.

Chuyện bắt đầu từ ông Bí thư

Vào ngày 26/1/2008 ông Nguyễn Đức Minh sinh năm 1956 thường trú tại xã Tân Văn Tân Hà (Lâm Hà) đã có ký hợp đồng với ông Lăng Văn Niệp về việc mua phân bón (trả sau) NPK hàm lượng 16-16-8 của Công ty TNHH Thiên Phúc – Bình Dương với khối lượng 51050 kg giá thỏa thuận là 6.500đ/kg cho 22 hộ dân trong thôn Hà Tân (họ chủ yếu là người dân tộc ít người). Theo hợp đồng đến cuối tháng 12 năm 2008 ông Minh phải thanh toán đủ 331.825.000đ cho ông Lăng Văn Niệp.

Nhận được phân bà con Tân Văn vô cùng vui mừng (vì chưa đến mùa nên không có tiền cũng may mà có ông Bí thư “dễ tính” nên cho mua nợ!). Số phân đó được chia cho 22 hộ dân và bón đều theo nhu cầu riêng của từng hộ. Tưởng rằng hứa hẹn một vụ thu hoạch đạt năng suất cao. Thế nhưng sau một thời gian cho cây “ăn” phân Thiên Phúc thì cây “không ưa”. Bà con hốt hoảng khi thấy vườn cà phê mình bị úa lá thối quả và chết trắng hàng loạt. Trước tình hình đó ông Nguyễn Đức Minh nghi ngờ là phân bón có vấn đề nên đã trực tiếp gặp và trao đổi với ông Lăng Văn Niệp về hiện tượng trên. Ông Niệp làm ngơ.

Tiền “thật” nhưng phân “giả”!

Đang chới với trước hoàn cảnh ông Lăng Niệp lại đến nhà đòi ông Nguyễn Đức Minh phải hoàn trả số tiền trên. Bà con vô cùng bất bình nên đã đem mẫu phân Thiên Phúc đi thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm tại Trung tâm ứng dụng KHCN & Tin học Lâm Đồng ngày 26/09/2008 có được là NPK 6 9-0 5-3 5. Trong khi hàm lượng NPK ghi trên bao bì là 16-16-8. Để chắc chắn hơn bà con đã đem mẫu phân này đi thử nghiệm nhiều nơi và đều cho kết quả tương tự. Hàm lượng NPK của phân quá thấp so với chỉ số trên bao bì đã ghi (hơn nữa trong phân đó có yếu tố kích thích sâu bệnh nên khi bón vào thì sâu bệnh phá càng nhiều hơn). Như vậy chúng ta có thể khẳng định việc ông Lăng Văn Niệp đưa phân bón kém chất lượng (phân giả) về bán cho bà con xã Tân Văn là đúng sự thật.

Trong lúc bà con đang sống dở chết dở với phân giả. Ông Lăng Văn Niệp đã tống đơn kiện lên Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà đòi bà con Tân Văn phải thanh toán số tiền theo hợp đồng. Mua nhằm phân giả lại phải hầu tòa. Bà con đã cùng nhau viết đơn tố cáo ông Lăng Văn Niệp về việc kinh doanh phân bón giả gây thiệt hại cho người dân gửi đến Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Lâm Đồng cùng với đơn kháng cáo trình lên Tòa án nhân dân huyện. Trong đơn tố cáo có đoạn viết: “qua sự việc trên nhân dân chúng tôi vô cùng bức xúc đã nghèo hèn thấp cổ bé họng lại bị kẻ gian lừa gạt trắng trợn thiệt đơn thiệt kép. Hàng trăm hecta cà phê bị thiệt hại do phân bón giả nếu muốn phục hồi lại phải mất hai ba năm trời. Thử hỏi trong hai ba năm không có thu hoạch thì cơm áo học hành chữa bệnh…của mấy trăm người dân chúng tôi trông chờ vào đâu? Liệu có tránh khỏi nợ nần chồng chất hay không? Những thiệt hại này mong các cấp lãnh đạo hiểu cho chúng tôi…?”.

Lãnh đạo có hiểu nhưng “bó tay”!

Sau khi nhận đơn thư tố cáo ngày 13/08/2009 Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà đã mở phiên tòa xét xử về việc “tranh chấp hợp đồng dân sự mua bán tài sản” giữa nguyên đơn là ông Trần Văn Thọ (ông Niệp không thích “ra mặt” nên chuyển giao hợp đồng này lại cho ông Thọ - trưởng thôn Tân Văn) và bị đơn ông Nguyễn Đức Minh. Kết quả phiên tòa này là chấp nhận khởi kiện của ông “Niệp-Thọ” và buộc ông Minh phải hoàn trả số tiền như đã hợp đồng trên. Phiên tòa kết thúc bà con đến xem cùng với ông Minh vô cùng ấm ức ra về. Sau đó 21 hộ dân đã liên tục gửi đơn lên các cơ quan Ban nghành có thẩm quyền mong làm rõ lại sự việc. Thế nhưng cơ quan này lại đẩy sang Ban kia Ban kia lại đưa tới nghành nọ cứ “đùn đẩy” nhau không chịu xem xét. Chúng tôi đến bà con Tân văn đã tiếp xúc và trình bày lại toàn bộ sự việc. Có nhiều người vẫn còn hi vọng vụ việc này sẽ được làm sáng tỏ. Có người thì thở dài: “ối giời ơi! Có mang phân tới giời mà kiện!”. Chào ra về vài người trong số đó vẫn không quên nói nhỏ vào tai chúng tôi: “các chú phải cẩn thận đó mấy nhà báo trước đến đây đã bị chúng đuổi đánh rồi. Hay là để tôi kêu mấy người dẫn chú ra ngoài đường lớn rồi về cho an tâm!”.

Thanh Hải.

More...

Nhạc sĩ TRỊNH với thành phố sương mù

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Có thể nói Trịnh nhạc sĩ và Đà Lạt rất “có duyên” với nhau chốn này đã khơi nguồn cảm hứng cho ông trong nhiều ca khúc. Từ những ca khúc ấy vang lên lời tình thật thiết tha đằm thắm. Đó cũng chính là kết quả của sự giao hòa giữa tâm hồn người nghệ sĩ và xứ sương mù huyền ảo mộng mơ.

Đà Lạt – nguồn cảm hứng dạt dào của nhạc sĩ Trịnh

Đầu năm 1987 đoàn Nhạc sĩ (NS) TP HCM lên thăm Đà Lạt theo lời mời của Hội Liên hiệp phụ nữ Lâm Đồng. Trong đợt ấy có NS Trịnh Công Sơn cùng lên với nhiều NS tên tuổi khác như Hoàng Hiệp Phạm Trọng Cầu Miên Đức Thắng Trần Long Ẩn.

Sau những buổi sinh hoạt văn nghệ các NS và văn nghệ sĩ ở Lâm Đồng lại ngồi nhâm nhi với nhau. Có lần một văn nghệ sĩ ở xứ sương mù mới hỏi NS Trịnh Công Sơn: “Đà Lạt là nguồn cảm hứng của anh trong bao nhiêu ca khúc?”. Lúc đó Trịnh mỉm cười: “Tôi nhớ không chính xác!”. Có thể NS Trịnh Công Sơn không nhớ thật nhưng biết đâu lại đúng như NS Mạnh Đạt (hội viên Hội NS Việt Nam hội viên Hội VHNT tỉnh Lâm Đồng bạn khá thân của Trịnh Công Sơn) vẫn thường nói: “Sơn nó kín tiếng lắm”.

Trong chuyến thăm Đà Lạt năm đó Hội Liên hiệp phụ nữ Lâm Đồng có tổ chức cho các NS TP HCM và Đà Lạt đi thực tế sáng tác tại một vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Di Linh. Đến nơi các NS rất vui khi thấy người K ho nhảy múa và hát. Sau mấy cần rượu NS Trịnh Công Sơn cũng nhảy múa và hát theo “em là hoa hồng nhỏ” và mời các cô sơn nữ chụp ảnh chung. Các cô cười rúc rích và cùng nói “Ơ bai! Ơ bai!” (ơ bai có nghĩa là: không chịu đâu!). Chính trong những giây phút đó đã gợi cảm hứng cho NS Trịnh Công Sơn viết thành ca khúc “Tình khúc ơ bai). Đoạn dạo đầu của ca khúc này có lời hát: “Em đi bằng nhịp điệu/Một hai ba bốn năm/Tôi đi bằng nhịp điệu/Sáu bảy tám chín mười/. Và cuối ca khúc: “Làm sao quên được/Làm sao quên được nhau/Ơ bai i a/Ơ bai i a/Ơ bai i a”.

Sau khi tốt nghiệp khóa I thường xuyên trường Sư phạm Qui nhơn NS Trịnh được bổ nhiệm lên B lao (Bảo Lộc) làm một thầy giáo tiểu học. Học sinh chủ yếu là con em dân tộc ít người một lớp chỉ có vài chục em lớp học thì rách trước rách sau không có cửa. Nhiều lúc mây mù tràn cả vào trong lớp thầy và trò cũng lảng đãng theo mây. Nhiều ý nhạc khởi dậy trong lòng ông trưởng giáo Trịnh: “Bụi về với mây. Người còn đó gieo hạt lúa trên ruộng đất nầy” (Phúc Âm Buồn 1965).

Nhạc sĩ Trình Công Sơn. Ành: Internet

Nói về B lao nhà báo nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân đã khẳng định: “Đây chính là nơi ra đời của “Tuổi đá buồn”. Trịnh Công Sơn lấy cảm hứng từ tiếng chuông nhà thờ với hình ảnh cô gái tên Ngà hằng ngày vẫn đi lễ về qua cửa sổ phòng nơi NS Trịnh Công Sơn đang trọ. Ngà không sắc sảo không quý phái như các cô gái Huế đã “hớp hồn” anh như Ph Th Bích Diễm…nhưng với cái dáng mảnh mai tóc thề chấm vai khuôn mặt thánh thiện như mặt Đức Mẹ Đồng Trinh của cô cũng đã làm cho Trịnh Công Sơn nhiều đêm mất ngủ. Sự phát hiện trong cõi cô đơn ở Blao có Ngà như một cái nhấn làm bật dậy những dồn nén cô đơn mang tính tâm linh trong Sơn lâu nay”. Anh viết: “Từng ngón tay buồn/Em mang em mang/Đi vào giáo đường/Ngày chủ nhật buồn/Còn ai còn ai/Đóa hoa hồng cài trên tóc mây/Ôi đường phố dài/Lời ru miệt mài/ngàn năm ngàn năm/Ru em nồng nàn/ru em nồng nàn” (Tuổi đá buồn).

Còn trong video “Ru tình” chính Trịnh nhạc sĩ cũng đã thổ lộ: “Tôi trở lại thành phố Đà Lạt sau mười năm xa cách. Nhìn cây cầu bắc ngang hồ Xuân Hương tôi chợt thấy bóng dáng người phụ nữ ấy hiện về nhưng giờ đã đi xa. Tôi đã mất người mình yêu. Và dĩ nhiên dòng sông chảy dưới chân cầu cũng đã qua đời trôi theo những kỷ niệm đẹp”. Và cũng từ đó giai điệu của “Có một dòng sông đã qua đời” được cất lên trong trái tim tràn ngập những yêu thương của NS Trịnh: “Mười năm xưa đứng bên bờ cầu/Có người lòng như nắng qua đèo/Nhìn nhau ôi cũng như mọi người/Có một dòng sông đã qua đời”.

Và còn đây nữa một người phụ nữ có đôi khoen tai to và mái tóc dài đang đi ngang qua Đồi cù (Đà Lạt) vào một buổi chiều thật đẹp. NS Trịnh chợt thấy người phụ nữ ấy và hình ảnh của cô cứ “bám riết” trong đầu ông. Sau đó ít lâu “Như cánh vạc bay” ra đời: “Gió sẽ mừng vì tóc em bay/Cho mây hờn ngủ quên trên vai/Vai em gầy guộc nhỏ/Như cánh vạc về chốn xa xăm”.

Trịnh yêu Đà Lạt – Đà Lạt còn yêu Trịnh hơn thế!

Ngoài cuộc gặp gỡ định mệnh giữa ông với ca sĩ Khánh Ly đã từng làm nên tên tuổi Trịnh Công Sơn nơi thành phố sương mù này khi nhắc đến Trịnh nhạc sĩ người Đà Lạt còn nghĩ tới “Cà phê Tùng và nhạc Trịnh”. Quán cà phê Tùng nằm nép bên một con phố hẹp ở khu Hòa Bình nơi đây hằng ngày vẫn có biết bao nhiêu lượt khách ra vào. Ông Tùng – chủ quán cà phê luôn ưu ái dành riêng cho NS Trịnh một góc riêng nơi mà NS vẫn thường ngồi. Mỗi lần Trịnh ghé quán thì chỉ có nhạc Trịnh được phát ra từ chiếc máy đĩa củ kỹ thôi. Trịnh Công Sơn vẫn thường lui tới nơi đây và ngồi hàng giờ để nghe những bản nhạc của chính mình nghe tiếng hát cất lên từ trái tim đứa con đẻ. Đến bây giờ góc mà năm xưa Trịnh thường ngồi vẫn được người kế nghiệp ông Tùng giữ gìn và trân trọng nó.

Một nhân vật nữa rất đáng được nhắc tới khi nói đến Trịnh Công Sơn là lương y Huỳnh Tấn Đó (Phòng Chẩn trị đông y số 1 Phan Đình Phùng – Đà Lạt nay ông đã mất). Năm ấy khi Trịnh Công Sơn về với cát bụi ông Huỳnh Tấn Đó đã làm một công việc mà có lẽ ít người nghĩ ra: Ông đã sưu tầm tất cả những bài viết về Trịnh Công Sơn với nhiều thể loại khác nhau và đóng thành tập. Tập 1 dày khoảng 500 trang ra mắt đúng dịp 49 ngày mất của Trịnh Công Sơn. Sau 49 ngày nữa ông cho ra mắt luôn tập 2. Ông rất yêu Trịnh và thích nghe những nhạc phẩm của Trịnh viết ông tâm sự: “Tôi đã nhiều lần gặp Trịnh và chữa bệnh cho ông ấy. Trịnh yêu Đà Lạt. Tôi yêu Trịnh. Hai tập bản thảo những bài viết về Trịnh mà tôi sưu tầm được và cho ra mắt như là một nén tâm nhang”.

Ngoài chuyện ông Huỳnh Tấn Đó đã yêu Trịnh bằng một cách rất “lạ” ấy còn có một người nữa cũng yêu Trịnh không kém anh đã tự nhận mình là một “xoàng sỹ” trong giới văn nghệ ở xứ sương mù này nhưng cách làm của anh thì không giống ai: “Quán “Văn nghệ” do Yến Phương làm chủ chỉ hát mỗi nhạc Trịnh”. Vốn là nhân viên của Sở VHTT TP HCM nhưng Yến Phương đã “chạy trốn” khỏi nơi đô thị ồn ào ấy mà đi tìm một nơi khác yên bình hơn. Đà Lạt là điểm đến nơi anh có thể thỏa thích chơi nhạc Trịnh. “Đến với “Văn nghệ” ai cũng được quyền hát nghe và cảm nhận những giai điệu của Trịnh Công Sơn và nên chỉ của Trịnh Công Sơn mà thôi” – chủ quán thường nhắc nhở khách hàng của mình vào những buổi tối cuối tuần như thế. Có lần NS Mạnh Đạt tâm sự: “Người ta bảo Trịnh Công Sơn uống nhiều nhưng tôi thì không nghĩ thế. Những lần ngồi với nhau tôi chỉ thấy anh ấy “ngửi” rượu là chính. Anh ngửi và cứ thế bật lên tiếng lòng của mình trong từng ca khúc. Và điều đặc biệt dẫu không sống nhiều ở thành phố này nhưng trong NS Trịnh Công Sơn dường như thấm đẫm chất Đà Lạt trầm lắng thanh tịnh yên bình để viết để yêu…”.

Thanh Hải.

More...

Tuyết đã rơi rồi

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha



12- 9

Mun à!

Mình đến nơi đã được sáu ngày rồi. Bây giờ mới dám mở PC viết e-mail cho Mun. Đừng giận mình chậm trễ nha. Nhiều thứ lu bu cần phải làm quen quá!

Ba đón mình ở sân bay. Khi mình kéo vali chạy tới nghĩ ba sẽ dang tay ôm mình. Nhưng ba đứng im chỉ vỗ nhẹ lên vai thằng con trai mới sang đoàn tụ mà thôi. Mình hỏi các em đâu sao không ra đón. Ba nói tụi nó bận làm bài tập và coi show trên TV ở nhà chờ mình về. Trên đường ra bãi xe ba che dù trách mình không mang theo áo lạnh. Mình im lặng. Mình vẫn ngỡ ba sẽ lo chuyện đó cho mình. Cái xe hơi của ba mới tinh chạy êm ru. Nhưng ba nói còn một năm trả góp nữa cái xe mới hoàn toàn thuộc về ba.

21-9

Cuối tuần ba đứa em con của má sau dắt mình đi chơi siêu thị. Các em góp tiền mua tặng mình một đôi giày thể thao. Tụi nó share tiền rất công bằng ngay trước mặt mình. Tới tiệm cơm Tàu thì vui hơn. Đông đúc ồn ào. Ăn xong mình cũng lấy tiền dằn túi ra share. "Anh biết luật rồi đó!" - một thằng em khen mình bằng tiếng Mỹ.

Tiếng Anh của mình đâu có tệ. Thế mà qua đây họ nói mình chỉ hiểu phân nửa thôi. Mình sẽ đăng ký học lớp tiếng Anh cho người mới nhập cư. Muốn vô đại học bên đây không khó nhưng phải rành tiếng.

8-10

Hồi sáng mình mới biết kết quả xếp lớp. Cũng không tệ. ở lớp mình có một cô nhỏ người Việt. Mình mừng quá tới bắt chuyện. Thế nhưng nhỏ chỉ thích nói tiếng Anh thôi. Mình thèm nói tiếng Việt lắm. ở nhà tụi em nói tiếng Việt lơ lớ. Gội đầu thì kêu là rửa hair. Quần rách lại nói quần bể. Ba mình và má nhỏ đi làm 8 giờ tối mới lái xe về tới nhà mệt phờ chẳng ham trò chuyện. Mình bắt đầu quen nói và nghe tiếng Mỹ. Để đỡ nhớ mình lấy mấy quyển sách bên nhà mang qua đọc dần.

28-10

Giá mình có Mun bên cạnh...

Hồi chiều liếc qua xấp hoá đơn tiền điện thoại hơi đốt... má nhỏ kêu rộn lên. Mọi thứ tăng so với tháng trước khoảng 100 đồng. Một số chương trình TV mở lên phải trả tiền mình lại không để ý. Ba bảo mình nên tiết kiệm. Bây giờ một tuần mình chỉ mở PC và lên net bốn ngày thôi. Mun đừng buồn nếu mail của mình viết ngắn nha...

5-11

Mình đã kiếm được một việc làm thêm Mun à. Làm chui ngày 3 tiếng thôi. Như thế không phải nộp thuế mà ông chủ cửa hàng cơm hộp ấn Độ cũng chỉ phải trả lương rẻ hơn. Mình phải rang cơm bằng một cái chảo ga lớn luôn đảo liền tay để cơm thấm bơ các loại gia vị nước hầm. Không khó nhưng mệt kinh. Chảo nóng. Mùi gia vị cay nồng. Hai bả vai mình rã rời. Mình đã có cái hộp cất tiền để dành. Sang năm khi ghi danh vào đại học ba sẽ đỡ lo lắng quá nhiều.

26-11

Mun ui tuyết đã rơi rồi. Hồi chiều mình đang từ cửa hàng cơm hộp chạy bộ về nhà tuyết bỗng dưng rơi trắng xoá. Mình nhớ tụi mình vẫn ước được thấy tuyết! Nói thiệt là tuyết đẹp vậy mà lạnh lắm. Có tụi nhóc da đen nghịch ngợm vo tuyết chọi nhau trên đường. Một cục văng trúng lưng mình đau điếng. Nhưng mình lại thấy vui vui.

Tuyết đã rơi. Thời gian đi nhanh ghê Mun ha. Có lúc vui có lúc buồn. Mình chẳng dám tính chuyện nào nhiều hơn. Vì tụi mình vẫn nói với nhau tốt nhất là nhìn về phía trước còn bao nhiêu điều để học.

More...

Bảo Ninh: Công chức mẫn cán trong cõi mộng

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha



Tác giả: Hoàng Hường
Nguồn: Tuần Việt Nam


Người ta tin Bảo Ninh sẽ lại viết sách về chiến tranh. Đó mới chính là miền sáng tác luôn bảng lảng trong suốt cuộc đời ông. Nỗi buồn chiến tranh đã "vắt" biết bao nỗi đau "chiết xuất" ra những câu chữ u uẩn nhưng vẫn chưa hết.

Chương I: Người nổi tiếng

Với nhiều người thuộc thế hệ 7 8 9X trong một thế giới số bận rộn với những ngôi sao nổi tiếng chỉ qua một đêm giữa cuộc sống ào ạt náo nhiệt của thế kỷ 21. Bảo Ninh có lẽ sẽ là một cái tên xa lạ với những người đương thời vốn đã có quá ít thời gian cho văn chương sách vở.

Thế nhưng bỗng một ngày tên Bảo Ninh trở nên đặc biệt "hot khi cuốn tiểu thuyết duy nhất trong sự nghiệp văn chương của ông được "làm phim Hollywood" khiến sau này ông phải ra sức thanh minh "không phải Hollywood mà là một nhóm làm phim độc lập".

Nhưng có hề gì miễn rằng ekip làm phim đó là những người đến từ quốc gia giàu mạnh nhất thế giới. Độc giả bỗng chợt nhớ ra rằng văn chương Việt Nam đã từng có một Thân phận tình yêu đoạt giải thưởng của Hội nhà văn và khi cuốn sách được trả lại tên nguyên bản Nỗi buồn chiến tranh đã được dịch ra mười mấy ngôn ngữ nhiều lần được những tờ báo danh tiếng nhất thế giới đề cập.

Văn đàn Việt bỗng nhớ ra rằng đã có lúc họ từng xôn xao tranh cãi về khả năng đoạt giải Nobel của Bảo Ninh và nhớ ra một nhà văn Bảo Ninh được coi là người cóp nhặt đầy đủ nhất tỉ mỉ nhất công phu nhất những nỗi đau từ chiến tranh mà những người cùng thế hệ ông ở hai chiến tuyến đã trải qua và cảm nhận. Chính họ dù muốn hay không cũng phải thừa nhận rằng Bảo Ninh đã làm việc mà họ đã không thể không dám làm khi lưu giữ phơi bày những góc khác với những gì vốn đã được tung hô đã quen thuộc.

Họ vừa nể vừa phục vừa nghi ngại Bảo Ninh; vừa muốn đưa tay ra vừa muốn rụt lại với những dòng chữ đắng đót tê tái. Thân phận cuốn sách và tác giả của nó lúc được tung hô lúc lại bắt buộc phải ẩn đi lánh đi náu mình bằng một cái tên khác để tồn tại. Cho đến một ngày người ta vượt qua được những rụt rè thời đại để trả lại vị trí đích thực của nó.

Và rồi một ngày nó bỗng được săn lùng ráo riết bởi "được làm phim Hollywood".

Không chỉ những độc giả trung thành của văn chương ngay cả những người chưa từng nghĩ tới đọc tiểu thuyết đặc biệt một cuốn sách nặng nề như Nỗi buồn chiến tranh bỗng cũng nháo nhào tìm đọc đôi khi chỉ vì một hy vọng mơ hồ về cuộc tuyển vai cho "phim Hollywood". Một cơn sốt mang tên Bảo Ninh bỗng chốc rầm rộ.

Bảo Ninh ở đâu lúc đó? Ông ngồi lỳ trong nhà không nghe điện thoại từ chối mọi lời mời gọi phỏng vấn sôi sục của các nhà báo sẵn sàng làm nản lòng bất cứ người nào "muốn gặp tận mắt nhà văn có tác phẩm được người Mỹ làm phim".

Như con ốc rụt đầu vào vỏ không phát ngôn không chia sẻ dường như là cách sống vốn dĩ của Bảo Ninh không dễ bề thay đổi nay lại càng khó khăn hơn cho ông để đóng vai người nổi tiếng .

Rồi cũng chính ông được cho là nguyên nhân khiến những sục sôi những hy vọng của vô số nhà làm phim và cánh trẻ Việt khi đột ngột tuyên bố chia tay khiến dự án làm phim bị bỏ dở. Từ săn đón ngưỡng mộ dư luận lại hướng sang Bảo Ninh sự bực bội giận dữ như thể ông đã cướp đi cơ hội của họ.

Bảo Ninh lại mất tăm im lặng giữa mọi trách móc tò mò như thể con cá ngóc đầu lên mặt nước đớp không khí rồi ắng lặng.

 

Nhà văn Bảo Ninh Ảnh TTVH

Chương II: Cõi mộng

Dưới mặt nước ấy con cá Bảo Ninh vẫn đang tỉ mẩn đóng vai một công chức mẫn cán sáng mang cặp đi chiều mang ô về ở một tờ báo của giới văn chương vẫn giữ nguyên phong cách làm việc ở thế kỷ trước.

Có vẻ như vai diễn đó khá hợp với Bảo Ninh lừ đừ đến lừ đừ đi lừ đừ nhìn cuộc đời trôi qua ô cửa.

Hỏi: cuộc sống hiện nay của ông thế nào? Cũng được

Ông thấy đời sống văn chương bây giờ ra sao có tác phẩm nào ông đặc biệt chú ý không? Cũng tàm tạm.

Đi đi về về ở một cơ quan ngắc ngoải thu nhập có đủ cho ông chu cấp gia đình? Cũng không tệ.

Bao giờ cuốn sách thứ hai của ông ra đời? Cũng chưa biết lúc nào.

Thật ra Bảo Ninh hoàn toàn có quyền năng động như bao con người hợp thời hiện nay. Nhân dịp phim Hollywood ông phải tích cực gặp nhà báo phát ngôn hùng hồn đưa ra những quan điểm ấn tượng kế hoạch làm việc quan trọng điện thoại luôn mở đầy bận rộn. Comple + cavat xênh xang ở sự kiện này kia bắt tay vỗ vai hồ hởi... như cách người ta đang tích cực làm.

Bởi vì rất có thể dù chẳng có cái phim Hollywood nào ra đời từ tiểu thuyết của ông thì những lời mời từ các hãng phim hãng truyền thông công ty này khác... vẫn có thể chạy ùn ùn đến như những tình huống thường thấy hiện nay.

Nhưng nếu vậy đã thành một Bảo Ninh khác. Bảo Ninh này không thuộc nhóm đó. Ông sợ ông ngại ông chạy trốn nương náu trong vỏ ốc quen thuộc.

Các câu chuyện của ông lúc nào cũng vậy đều đều bình bình tàm tạm ... nửa mãn nguyện nửa buông trôi như thể cuộc sống này chỉ là nơi ông tạm trú còn nơi ông thật chú ý thật thiết tha thật nhiệt huyết còn ở nơi nào đó.

Không ít người đã hỏi ông nhân vật Kiên trong Nỗi buồn chiến tranh có phải chính là hiện thân của Bảo Ninh lúc nào cũng bảng lảng trong những miền ký ức. Bảo Ninh ầm ừ: Cũng đúng. Kiên có rất nhiều điểm giống tôi nhiều chuyện của Kiên được xây dựng từ cuộc đời tôi. Nói tôi là Kiên hay tôi là Kiên cũng chẳng sai.

Vậy còn Phương Phương của Kiên chắc chính là người yêu vợ ông bây giờ? Cũng không hẳn. Thật ra thời chúng tôi yêu nhau đơn giản lắm. Thích là yêu yêu là cưới. Nói chuyện riêng vài lần coi như đã chấm nắm được tay nhau là phải cưới rồi đi quá nữa là chết. Dư luận xã hội ngày xưa khủng khiếp lắm.

Câu chuyện về ông luôn luôn như vậy chậm rãi lẻ tẻ như ông đang vừa từ từ nhả ra từng con chữ vừa nhấm nháp thưởng thức chúng.

Thực ra sau này Bảo Ninh đã ra mắt tập sách thứ hai một tập truyện ngắn. Nhưng có lẽ cái bóng của Nỗi buồn chiến tranh quá lớn nên độc giả văn chương vẻ như không hài lòng lắm không để ý lắm đến nó như thể Bảo Ninh còn nợ họ món nợ khá lớn. Tập truyện ngắn kia chỉ là phần trả lãi chỉ tạm đủ để họ nhấm nháp chờ con nợ .

Người ta phấp phỏng hỏi han một nỗi buồn mới dễ đã cả mấy chục năm. Nhưng Bảo Ninh vẫn thế ngúc ngắc đầu: đang viết sẽ hoàn thành sớm. Người ta đoán già đoán non cái đang viết ấy là gì: viễn tưởng trinh thám ư? Ít có khả năng. Hiện thực phê phán hay gì gì đó chăng? Tất cả đều có thể.

Nhưng người ta tin hơn cả Bảo Ninh sẽ lại cho ra đời một cuốn sách về chiến tranh. Có lẽ đó mới chính là miền sáng tác luôn bảng lảng trong suốt cuộc đời ông. Nỗi buồn chiến tranh đã "vắt" biết bao nỗi đau "chiết xuất" ra những câu chữ u uẩn.

Nhưng người ta tin vẫn còn nhiều lắm những ẩn ức còn lưu giữ trong Bảo Ninh chưa được "chiết xuất" hết và rằng ông vẫn còn ôm giữ dành dụm và ủ men chúng. Chứng minh qua những ánh nhìn xa xôi những ưu tư lạc lõng những buồn vui u uẩn bảng lảng như trong cơn mộng.

Chương cuối: Chờ đợi

Ông vẫn đi về chăm chỉ đúng hình mẫu của một công chức mẫn cán. Nhưng tôi tin bên trong sự đi về tẻ nhạt đầy vẻ yên phận đó là vỏ bọc để lớp men đang ủ chờ ngấu. Để rồi - như Bảo Ninh đã hứa khá nhiều - sớm cho ra những giọt sáng tạo sóng sánh.

Hy vọng lòng kiên nhẫn của những độc giả của ông không bị thử thách thêm nhiều nữa.

More...