Trưa đơn giản - Chế Lan Viên

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Trưa quanh vườn. Và võng gió an lành
Ngang phòng trưa ru hồn nhẹ cây xanh.

Trưa quanh gốc. Và mộng hiền của bóng
Bỗng run theo... lá... run theo... nhịp võng
Trưa lên trời. Và xanh thẳm bầu trời
Bỗng mê ly nằm thấy trắng mây trôi...

Trưa! Một ít trưa lạc vào lăng tẩm
Nhập làm hồn những tượng xưa u thảm.

Trưa theo tàu bước xuống những sân ga
Dựng buồn lên xa gửi đến Muôn Xa.
Đây trưa hiện hình trong căn trường nhỏ
Đưa tay lên thoa những hàng kính vỡ.

Trưa gọi kêu nâng ngực gió lên trời:
Bên vú trái tròn lá bỗng run môi.
Tiếng ai ca buồn theo song cửa sổ:
- "Nâng không gian trưa đặt giữa lòng người."

More...

Di chúc của Người - Chế Lan Viên

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Hãy nghĩ đến việc bình thường này: cái chết
Sau mõm đá cuối cùng nó đấy trùng khơi
Cái đen thầm lặng câm mà sóng vỗ liên hồi
Hễ ai đã lên cao thường thấy nó
Có tột đỉnh thiên tài còn khiếp sợ
Ta dưới thấp bị che sau vợ con áo quần nhà cửa
Tầm nhìn xa từ nỗi đau con đến cái vui gần
Nhưng lấy gì che mắt sáng vĩ nhân
Khỏi thấy bể?... Mạnh Hạo Nhiên từng rưng rưng giọt lệ

Họ ngỡ họ ở ngoài vòng nhân thế
Rốt cùng ra là trong bể trong vòng
Có kẻ chớp mắt nhiều nhìn sững nhìn trân rồi ngã qụi
Kẻ khác nữa uy danh lừng thế kỷ
Gào uy lực tuổi tên mà chọi với Vô Cùng.
Bác đương đầu với cái chết tự thanh xuân
Quen nhìn sự vật giữa hai bề đối lập
Sống chết ngày đêm mất còn rụng mọc
Cách mạng là chấp nhận quy luật này Người rất ung dung.
Bác viết di chúc sáng nay trầm tĩnh trong lòng
Trong suốt lời văn Bác sửa từng chấm câu dấu phẩy
Ngỡ như để khuây ta Bác có cười kia đấy
Ta không thấy rõ Bác cười chỉ bởi chúng ta đau!

Cái chết tung sóng cuộn Ba ra khỏi sàn tàu
Từng vùi dập trái tim hồng người quyết tuyết
Cái chết giữa nhà ngục Tình Tây hay giữa đại ngàn gió rét
Trước họng súng quân thù giăng lưới bủa vây
Cái chết đến bên Bác bao lần. Nó phải lui ngay
Bác nhìn nó. Hãy lui ra cho Người làm việc
Giờ việc đã gần xong. Nó biết.
Chắc Người có thể ra đi. Nắng sắp xong ngày.

Chưa xong đâu. Đêm đêm miền Nam lắng tiếng Bác trên đài
Một hơi thỏ mệt một cơn ho cũng làm lòng dân lo lắng
Ngọ cờ Bác thiêng liêng đầu trận tuyến
Nhân loại yên tâm khi thấy Bác cười
Thuộc về nhân dân từng hơi thở của Người
Bác là tài sản của nhân dân giao Bác giữ
Như ngọn nến vạch một đường đi giữa gió
Bát nước qua bão cuồng không đổ không chao
Kẻ thù giờ đây đâu phải ngục tù xiềng xích gươm đao
Cái trận đánh với gió trời hanh làm Bác mệt
Cái thời tiết thời gian như rết bò như mọt khoét
Cơn yếu cơn đau trong mỗi tế bào
Trận đánh diễn ra trong mỗi hồng cầu
Khi là nó khi không phải là nó
Kẻ thù rấy vô tình mà mọi chỗ
Trong hơi thở dồn trong khớp xương đau.
Người chống chọi qua từng bữa ăn giấc ngủ
Ngỡ như trên đầu mũi kim người làm chủ lấy mình
Bằng bàn tay cầm gậy chẳng run run bằng trận ho cố nén
Bằng viên đá xiết vào tay rèn luyện
Bằng mỗi bước trên đường xoài Bác cố bước đi nhanh.

Bác bình yên viết Di chúc ngay giữa ngày sinh nhật
Khi non sông đang chúc thọ Người
Dẫu ra đi cũng là ngày gieo hạt
Giấu niềm đau dưới một ngày vui
Di chúc không viết lên đá khắc lên vàng chói lọi
Mà trên bản tin hàng ngày lật lại
Sau bản tin một hôm Người ký thác chuyện muôn đời
Người không muốn lúc ra đi làm ta đột ngột
Bảo cái sinh cái tử cũng thường thôi
Câu thơ Đỗ Phủ "cổ lai hy" Người sẽ nhắc
Bác chẳng muốn ta cau vầng trán nhìn quy luật
Bác không nói tuổi già Bác bảo tám mươi xuân
Lời văn trong suốt trong veo như nước mắt
Cái nỗi đau đã lọc đến trong ngần.

Ôi muôn vàn tình thương yêu tỏa ra từ lúc ấy
Muôn vàn tình thương yêu tràn lên khắp núi sông
Ngỡ như trên nghìn đỉnh non cao vạn dòng nước chảy
Có tình thương của Bác bao trùm.

Người sắp xa nhân dân từng yêu suốt một đời
Xa miền Nam nửa thế kỷ rồi chẳng gặp
Xa các cháu nhi đồng mùa hội Tổ quốc
Gần Mác Lê nin nhưng sắp chia tay đồng chí đấy rồi
Di chúc Nguời viết cho ta đâu phải vì Người
Bác sợ khi Bác đi rồi ta sẽ lạnh
Sợ ta đau sợ ta rồi lơ đễnh
Sợ ta quen
Người gởi lại một niềm tin
Còn như Người Người đã hoá hương sen
Trở về cái làng Sen muôn thuở
Mắt rưng lệ ta đọc Di chúc Người từng câu từng chữ
Ngỡ như trước mắt trên cao đâu đó Bác nhìn.
(19-3-1976)

More...

Nếu quên thanh gươm ta chẳng hiểu Người

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Nếu quên khẩu súng thanh gươm ta chẳng hiểu Người
Tình yêu lớn hoá thành bão táp
Khi La Văn Cầu đưa cánh tay ra chặt
Nhát dao kia là bởi dất yêu đời.
Tình yêu lớn là tình yêu nóng bỏng
Như bà mẹ yêu con cầm lấy súng
Kẻ bị dìm xuống hiểu Người – nhưng ai vùng dậy hiểu nhiều hơn
Khi anh Trỗi hô tên Người trước giặc
Danh hiệu yêu thương làm giặc kinh hồn
Bác là suối trong - lại là chất thép
Là lửa ấm sinh thành... và huỷ diệt
Nếu sinh ra không có lũ côn đồ
Chắc Bác đã yên lòng viết sử làm thơ
Người tình nhân của các mặt trời trên bể
Tri kỉ với hoa mộc trong vườn trong phòng hoa huệ
Yêu mùi hương ngay cả khi đôi chân "treo tựa giảo hình"
Trái tim vô biên đâu phải vô tình
Nhưng chỉ yêu thương ư ? Lúc này đâu phải lúc
Phải đốt cháy Trường Sơn – giành độc lập
Hiu hiu gió nhẹ mùa thu! Chẳng thể được nào
"Ào ào ào
"Ào ào ào...
"Ai có súng dùng súng ai có dao dùng dao"...
Tình yêu lớn làm Bác thành chiến sĩ
Thành Tư lệnh tối cao đương trận thế rối bời
"Miễn được cây chông trừ giặc Mỹ"
Vần Thắng" vút lên cao là thơ của một thời.

Người xuất quân giữa lúc bình minh không chịu bừn lên mà chực hoá hoàng hôn
Khi sông Mã sông Hồng thành nước mắt sông Thương
Thành Tô Lịch cạn dòng. Khi Trường Sơn Hồng Lĩnh
Thôi chả dám vươn cao chừng thấy lạnh
Tháp Chàm rơi viên gạch lúc sa cơ
Nai mùa vàng ngơ ngác giữa vườn thơ
Con ngựa Gióng rủ đầu đi bước một
Con hổ ngậm căm hờn trong cũi sắt
Tiếng đau thương thay cho tiếng thét gào.
Phật trăm tay mà chả có tay nào
Cầm lấy nổi một thanh gươm độ thế
"Vùng lên! Hỡi những người nô lệ"
Bác đến giữa trời mây như sét xé
Sạch quang mây. Nhân dân vùng lên theo chủ soái của mình.
Ngôi sao sáng đưa ta qua đêm trường thế kỉ.
Đã thành mặt trời chói rọi bình minh.
Có những kẻ vào sinh ra tử phi thường
Những khi cần định đoạt số phận một nước một thời họ chùn bước lại.
Họ chỉ mang số phận mình thôi. Ngọn cờ họ không mang nổi
Xoay chuyển núi sông Bác là kẻ sang trang là kẻ mở đường.

Mác – Lênin cùng với Hùng Vương
Người hội tụ của những nguồn ánh sáng
Cánh phượng hoàng bão dông của những trời cách mạng
Không cam tâm bay theo những lối bay thường.

Quân của Người ư ? Hôm qua thân còn bón gốc cao su
Xác đói lả vứt theo xe bò hốt rác
Chưa có súng gươm còn cầm rổ rá ở bên đường hành khất
Là con "tốt" trong ván cờ - chưa biết thời cơ
Người đã đến dựng lên thành chủ lực
Ôi huy hoàng triều đại công nông
Paria đạp đổ một triều vua ba triều đế quốc
Con cắt con đánh ngã ông Đùng.

Vị tướng nhìn ta vuốt chòm râu bạc
Khi ra quân cả nước còn mê chưa tỉnh thức
Nay đến nơi hoa cỏ thảy anh hùng.

More...

Tiếng khóc đúc Việt Nam thành một khối

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Một hôm qua thôi các câu ca không hay đau thương sẽ đến cho mình
Như những dòng sông trôi chảy vô tình!
Và nghìn vạn đỉnh non cao Tổ quốc
Không hay biết sẽ có ngày tang tóc
Cờ đỏ hay đâu sẽ rũ xuống thân Người
Và những màu hoa Bác ngắm lúc sinh thời
Lại có lúc thành vòng hoa tiễn biệt
Lòng thoáng nghĩ nhưng dám đâu nghĩ hết!

Bỗng sáng nay trời đất vụt thay màu
Non sông đau cây cỏ phố phường đau
Không gian trắng im lìm tiếng nấc
Trời chợt nắng chợt mưa thảng thốt
Chốc bão xa chốc lại bão gần
Cây bên đường hai dây đứng im tăm
Ôi Tổ quốc trong giờ tang lễ
Đau sông núi cơn đau trời bể

Mà xé lòng ta trong mỗi tế bào
Cơn đau dài thẫm đến những từng sâu
Trong sâu thẳm lòng ta ta hiểu Bác
Cái một đời ta nhìn ra khoảng khắc
Sáng hôm nay lòng ta nhưmiền Nam như những chiến trường
Tiếng súng im mà dữ dội lạ thường
Lòng im ắng tự đào thành chiến trận

Đại bác gầm đưa tiễn Người đi
Cả không gian đùng đục sắc may chì
Đại bác nén nổ đau từng phát lớn
Trong bụi đất nghìn bé thơ lăn lộn
Ôi xé lòng ta là tiếng khóc trẻ con
Cơn bảo dày cơn bão xé rừng non
Non dại thế chịu làm sao bão táp
Thôi các em từ nay lớn trong đời không gặp Bác
Chỉ còn có vầng trăng và điệu hát kết đoàn.

Không quân ta cất cánh tiễn đưa Người
Tổ quốc thương đau cánh thép xé trời
Đây tiếng khóc các anh hùng bất khuất
Những chiến sĩ nghìn ngày đuổi giặc
Từng giẫm nát trăm nhà giam trăm bãi chiến trường
Dù trăm phen đổ máu vẫn xem thường
Nay như con trẻ họ oà bưng mặt khóc
Bị đốn tận lòng bị đau tận gốc
Cái cơn đau của rừng nghiến đại ngàn
Dằn xuống rồi lại nỗi dậy từng cơn

Những phụ nữ thôi không khóc nữa chỉ kêu gào
Tóc bỏ xõa họ nhào lăn trong bụi đất
Họ khóc một người cha. Một con người người nhất
Những nhà điện ảnh từng đi trăm quốc gia quay trăm cảnh bể trời
Không cầm nỗi máy quay quay tang lễ
Cho đến những vì sư nhìn đời hư ảo thế
Họ khóc. Một hoa sen vừa khép lại rồi
Đóa hoa sen mặt đất toả hương trời
Hương nhân ái thấm vào hồn ta mãi.

Tiếng khóc đúc Việt Nam thành một khối
Là Việt Nam ư? Là đã khóc sáng mai này
Không phải mình khóc cho mình giọt lệ riêng tây
Cái ẩm ướt xé đời ra trăm mảnh
Mà cả Tổ quốc khóc người Cha. Đấy là Việt Nam đấy là sức mạnh!
Tiếng khóc lọc hồn ta như lửa chói ngời
Mình nhận ra ta ta nhận ra Người
Cả dân tộc tìm ra mình qua tiếng khóc.

More...

Trận đánh của tình thương - Chế Lan Viên

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Nhân dân ta đánh giặc hai mươi năm trời
Vẫn luôn rơi nước mắt
Những đêm dài tỉnh giấc
Bác nằm thương trăm nơi
Người thương tiếng rao bánh đêm khuya con trẻ
Tiếng bé bỏng đêm mênh mông là thế
Thương người Mán trên non cao sương buốt đêm dày
Con trâu mùa đông rét cóng vẫn đi cày
Thương hè đến phố phường chật chội
Dân còn phải ra ngủ hè lắm muỗi
Thương người mẹ đông con gánh nước đi xa qua cả cánh đồng
Về đến nơi nước còn lại nửa thùng
Thương nhữmg căn nhà cầu thang gác không có lan can tay vịn.
Thương cảnh thiếu bánh tét bánh chưng trên bàn thờ Tết đến
Thương bàn tay thương binh không mọc lại rồi
Thương mũi Cà Mau ở tận xa vời
Vẫn nhỏ máu... Ở bên ngoài gió xiết
Lòng thương đi bốn phương trời da diết
Đi phương nào đều quay lại miền Nam.
Chưa sáng Bác đã bật đèn ngồi thảo công văn
Nhắc ban bí thư chăn mùa đông cho cháu nhỏ
Khen người đan áo rét cho bầy trâu tránh gió
Dặn bớt phần gạo mình để góp qũy "đồng tâm"
Thôi không đốn gốc cổ thụ già che ở trước sân
(Đốn một thân cây động lòng Người đến thế)
Nhắc các xã xây đài cho liệt sĩ
Và trong kia trong kia gửi tấm lòng mình cùng vũ khí đến trong kia
Giọt lệ xứ này không thể hoá từ bi
Phải sát lòng lại kiên gan mà đánh giặc
Vào máu lửa mà giành hoa hạnh phúc
Giành độc lập hoàn toàn dù đốt cháy trường Sơn
Ở chỗ thương đau Bác mở chiến trường.

Bác thành vị tướng lớn sau những đêm dài tỉnh giấc
Và trận đánh của Người là trận đánh của tình thương.

More...

Trong lăng và ở bên ngoài - Chế Lan Viên

By Website: http://thothanhhai.tk/; Email: thothanhha

Linh cữu chói ngời như đau thương như ánh sáng
Dân tộc mang theo bên mình vượt bể thời gian
Bể cách mạng lắm đá ngầm hỗn sóng
Có Bác bên mình ta vững tâm.

Thiên thu im lìm thiên thu tịch lặng
Bác nằm bên trong ta đi ở bên ngoài
Đôi tay Bác nghi yên trên bụng
Xếp đấy mà đâu phải buông xuôi.

Từ đây mỗi lần cách mạng đi lên
Mỗi khi khai sáng kỷ nguyên trở mình thời đại
Khi lòng ta có việc chưa yên
Khi dân tộc có điều muốn hỏi
Ta quay nhìn về đây chờ đợi
Chói ngời ở đấy một niềm tin.
*
* *
Bác mất rồi. Cái chết uổng công
Từ lâu Người hoá tinh thần Người hóa non sông
Là chiến thắng huy hoàng trời Tổ quốc
Người hoá dựng xây Người hoá vun trồng

Có cái bất tử của người duy tâm
Hào quang loá mắt
Lại có cái bất tử của người duy vật
Nhập hạt lúa sổ thành mình vào mặt đất
Lên trong mùa vĩ đại của nhân dân.

Bác vĩnh cửu muôn đơi không thể mất
Người trong lăng và Người ở ngoài lăng.

(1976)

More...