Nhạc sĩ TRỊNH với thành phố sương mù

Có thể nói Trịnh nhạc sĩ và Đà Lạt rất “có duyên” với nhau chốn này đã khơi nguồn cảm hứng cho ông trong nhiều ca khúc. Từ những ca khúc ấy vang lên lời tình thật thiết tha đằm thắm. Đó cũng chính là kết quả của sự giao hòa giữa tâm hồn người nghệ sĩ và xứ sương mù huyền ảo mộng mơ.

Đà Lạt – nguồn cảm hứng dạt dào của nhạc sĩ Trịnh

Đầu năm 1987 đoàn Nhạc sĩ (NS) TP HCM lên thăm Đà Lạt theo lời mời của Hội Liên hiệp phụ nữ Lâm Đồng. Trong đợt ấy có NS Trịnh Công Sơn cùng lên với nhiều NS tên tuổi khác như Hoàng Hiệp Phạm Trọng Cầu Miên Đức Thắng Trần Long Ẩn.

Sau những buổi sinh hoạt văn nghệ các NS và văn nghệ sĩ ở Lâm Đồng lại ngồi nhâm nhi với nhau. Có lần một văn nghệ sĩ ở xứ sương mù mới hỏi NS Trịnh Công Sơn: “Đà Lạt là nguồn cảm hứng của anh trong bao nhiêu ca khúc?”. Lúc đó Trịnh mỉm cười: “Tôi nhớ không chính xác!”. Có thể NS Trịnh Công Sơn không nhớ thật nhưng biết đâu lại đúng như NS Mạnh Đạt (hội viên Hội NS Việt Nam hội viên Hội VHNT tỉnh Lâm Đồng bạn khá thân của Trịnh Công Sơn) vẫn thường nói: “Sơn nó kín tiếng lắm”.

Trong chuyến thăm Đà Lạt năm đó Hội Liên hiệp phụ nữ Lâm Đồng có tổ chức cho các NS TP HCM và Đà Lạt đi thực tế sáng tác tại một vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Di Linh. Đến nơi các NS rất vui khi thấy người K ho nhảy múa và hát. Sau mấy cần rượu NS Trịnh Công Sơn cũng nhảy múa và hát theo “em là hoa hồng nhỏ” và mời các cô sơn nữ chụp ảnh chung. Các cô cười rúc rích và cùng nói “Ơ bai! Ơ bai!” (ơ bai có nghĩa là: không chịu đâu!). Chính trong những giây phút đó đã gợi cảm hứng cho NS Trịnh Công Sơn viết thành ca khúc “Tình khúc ơ bai). Đoạn dạo đầu của ca khúc này có lời hát: “Em đi bằng nhịp điệu/Một hai ba bốn năm/Tôi đi bằng nhịp điệu/Sáu bảy tám chín mười/. Và cuối ca khúc: “Làm sao quên được/Làm sao quên được nhau/Ơ bai i a/Ơ bai i a/Ơ bai i a”.

Sau khi tốt nghiệp khóa I thường xuyên trường Sư phạm Qui nhơn NS Trịnh được bổ nhiệm lên B lao (Bảo Lộc) làm một thầy giáo tiểu học. Học sinh chủ yếu là con em dân tộc ít người một lớp chỉ có vài chục em lớp học thì rách trước rách sau không có cửa. Nhiều lúc mây mù tràn cả vào trong lớp thầy và trò cũng lảng đãng theo mây. Nhiều ý nhạc khởi dậy trong lòng ông trưởng giáo Trịnh: “Bụi về với mây. Người còn đó gieo hạt lúa trên ruộng đất nầy” (Phúc Âm Buồn 1965).

Nhạc sĩ Trình Công Sơn. Ành: Internet

Nói về B lao nhà báo nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân đã khẳng định: “Đây chính là nơi ra đời của “Tuổi đá buồn”. Trịnh Công Sơn lấy cảm hứng từ tiếng chuông nhà thờ với hình ảnh cô gái tên Ngà hằng ngày vẫn đi lễ về qua cửa sổ phòng nơi NS Trịnh Công Sơn đang trọ. Ngà không sắc sảo không quý phái như các cô gái Huế đã “hớp hồn” anh như Ph Th Bích Diễm…nhưng với cái dáng mảnh mai tóc thề chấm vai khuôn mặt thánh thiện như mặt Đức Mẹ Đồng Trinh của cô cũng đã làm cho Trịnh Công Sơn nhiều đêm mất ngủ. Sự phát hiện trong cõi cô đơn ở Blao có Ngà như một cái nhấn làm bật dậy những dồn nén cô đơn mang tính tâm linh trong Sơn lâu nay”. Anh viết: “Từng ngón tay buồn/Em mang em mang/Đi vào giáo đường/Ngày chủ nhật buồn/Còn ai còn ai/Đóa hoa hồng cài trên tóc mây/Ôi đường phố dài/Lời ru miệt mài/ngàn năm ngàn năm/Ru em nồng nàn/ru em nồng nàn” (Tuổi đá buồn).

Còn trong video “Ru tình” chính Trịnh nhạc sĩ cũng đã thổ lộ: “Tôi trở lại thành phố Đà Lạt sau mười năm xa cách. Nhìn cây cầu bắc ngang hồ Xuân Hương tôi chợt thấy bóng dáng người phụ nữ ấy hiện về nhưng giờ đã đi xa. Tôi đã mất người mình yêu. Và dĩ nhiên dòng sông chảy dưới chân cầu cũng đã qua đời trôi theo những kỷ niệm đẹp”. Và cũng từ đó giai điệu của “Có một dòng sông đã qua đời” được cất lên trong trái tim tràn ngập những yêu thương của NS Trịnh: “Mười năm xưa đứng bên bờ cầu/Có người lòng như nắng qua đèo/Nhìn nhau ôi cũng như mọi người/Có một dòng sông đã qua đời”.

Và còn đây nữa một người phụ nữ có đôi khoen tai to và mái tóc dài đang đi ngang qua Đồi cù (Đà Lạt) vào một buổi chiều thật đẹp. NS Trịnh chợt thấy người phụ nữ ấy và hình ảnh của cô cứ “bám riết” trong đầu ông. Sau đó ít lâu “Như cánh vạc bay” ra đời: “Gió sẽ mừng vì tóc em bay/Cho mây hờn ngủ quên trên vai/Vai em gầy guộc nhỏ/Như cánh vạc về chốn xa xăm”.

Trịnh yêu Đà Lạt – Đà Lạt còn yêu Trịnh hơn thế!

Ngoài cuộc gặp gỡ định mệnh giữa ông với ca sĩ Khánh Ly đã từng làm nên tên tuổi Trịnh Công Sơn nơi thành phố sương mù này khi nhắc đến Trịnh nhạc sĩ người Đà Lạt còn nghĩ tới “Cà phê Tùng và nhạc Trịnh”. Quán cà phê Tùng nằm nép bên một con phố hẹp ở khu Hòa Bình nơi đây hằng ngày vẫn có biết bao nhiêu lượt khách ra vào. Ông Tùng – chủ quán cà phê luôn ưu ái dành riêng cho NS Trịnh một góc riêng nơi mà NS vẫn thường ngồi. Mỗi lần Trịnh ghé quán thì chỉ có nhạc Trịnh được phát ra từ chiếc máy đĩa củ kỹ thôi. Trịnh Công Sơn vẫn thường lui tới nơi đây và ngồi hàng giờ để nghe những bản nhạc của chính mình nghe tiếng hát cất lên từ trái tim đứa con đẻ. Đến bây giờ góc mà năm xưa Trịnh thường ngồi vẫn được người kế nghiệp ông Tùng giữ gìn và trân trọng nó.

Một nhân vật nữa rất đáng được nhắc tới khi nói đến Trịnh Công Sơn là lương y Huỳnh Tấn Đó (Phòng Chẩn trị đông y số 1 Phan Đình Phùng – Đà Lạt nay ông đã mất). Năm ấy khi Trịnh Công Sơn về với cát bụi ông Huỳnh Tấn Đó đã làm một công việc mà có lẽ ít người nghĩ ra: Ông đã sưu tầm tất cả những bài viết về Trịnh Công Sơn với nhiều thể loại khác nhau và đóng thành tập. Tập 1 dày khoảng 500 trang ra mắt đúng dịp 49 ngày mất của Trịnh Công Sơn. Sau 49 ngày nữa ông cho ra mắt luôn tập 2. Ông rất yêu Trịnh và thích nghe những nhạc phẩm của Trịnh viết ông tâm sự: “Tôi đã nhiều lần gặp Trịnh và chữa bệnh cho ông ấy. Trịnh yêu Đà Lạt. Tôi yêu Trịnh. Hai tập bản thảo những bài viết về Trịnh mà tôi sưu tầm được và cho ra mắt như là một nén tâm nhang”.

Ngoài chuyện ông Huỳnh Tấn Đó đã yêu Trịnh bằng một cách rất “lạ” ấy còn có một người nữa cũng yêu Trịnh không kém anh đã tự nhận mình là một “xoàng sỹ” trong giới văn nghệ ở xứ sương mù này nhưng cách làm của anh thì không giống ai: “Quán “Văn nghệ” do Yến Phương làm chủ chỉ hát mỗi nhạc Trịnh”. Vốn là nhân viên của Sở VHTT TP HCM nhưng Yến Phương đã “chạy trốn” khỏi nơi đô thị ồn ào ấy mà đi tìm một nơi khác yên bình hơn. Đà Lạt là điểm đến nơi anh có thể thỏa thích chơi nhạc Trịnh. “Đến với “Văn nghệ” ai cũng được quyền hát nghe và cảm nhận những giai điệu của Trịnh Công Sơn và nên chỉ của Trịnh Công Sơn mà thôi” – chủ quán thường nhắc nhở khách hàng của mình vào những buổi tối cuối tuần như thế. Có lần NS Mạnh Đạt tâm sự: “Người ta bảo Trịnh Công Sơn uống nhiều nhưng tôi thì không nghĩ thế. Những lần ngồi với nhau tôi chỉ thấy anh ấy “ngửi” rượu là chính. Anh ngửi và cứ thế bật lên tiếng lòng của mình trong từng ca khúc. Và điều đặc biệt dẫu không sống nhiều ở thành phố này nhưng trong NS Trịnh Công Sơn dường như thấm đẫm chất Đà Lạt trầm lắng thanh tịnh yên bình để viết để yêu…”.

Thanh Hải.

Thanh Hải

Gửi GPN

Anh sẽ sang nhà và tìm nghe ca khúc đó.Chúc mừng ngày vui của "Mèo" trước nha!
.....
Anh có nhầm không? hay Gió lại được thành " Mèo" bao giờ vậy? Anh đang ở Đà Lạt à?
Có thể tết này GPN trở lại xứ lạnh đấy!
..............................
Hihi chắc Thanh Hải nhầm rùi! Vì có 1 bloger nữ vào comment trong nhà mình và xưng là Mèo. Hhi em là Gió mà! Gió theo mây trôi đi? ĐỐ AI BẮT ĐƯỢC!

giophuongnam

Anh sẽ sang nhà và tìm nghe ca khúc đó.Chúc mừng ngày vui của "Mèo" trước nha!
.....
Anh có nhầm không? hay Gió lại được thành " Mèo" bao giờ vậy? Anh đang ở Đà Lạt à?
Có thể tết này GPN trở lại xứ lạnh đấy!

Thanh Hải

Gửi anh HK

Chúc mừng Giáng Sinh năm 2010! Chúc Hải an lành vui vẻ!
.............................
Cảm ơn anh Hoài Khánh nha. Mấy bữa nay em bận nên chưa ghé anh được. Chúc anh Giáng sinh vui nha!

Thanh Hải

Chính đoạn cuối của bài này gợi nhớ cho GPN đến xứ xở ngàn hoa và có một" Huyền thoại đêm cao nguyên" và đã được phổ nhạc thành ca khúc thứ 2 của GPN đó. ( Có dịp anh vô blog nghe thử xem vì GPN không biết tải nhạc trong comment này.
mến chúc giáng sinh an lành!
.............................
Anh sẽ sang nhà và tìm nghe ca khúc đó.Chúc mừng ngày vui của Mèo trước nha!

Hoài Khánh

Gửi Thanh Hải

Chúc mừng Giáng Sinh năm 2010! Chúc Hải an lành vui vẻ!

giophuongnam

Mến chúc Anh Thanh Hải ấp áp đêm giáng sinh!
...

giophuongnam

Chính đoạn cuối của bài này gợi nhớ cho GPN đến xứ xở ngàn hoa và có một" Huyền thoại đêm cao nguyên" và đã được phổ nhạc thành ca khúc thứ 2 của GPN đó. ( Có dịp anh vô blog nghe thử xem vì GPN không biết tải nhạc trong comment này.
mến chúc giáng sinh an lành!
...